X - Náttúruspjöll

Mér er flökurt. Ég er búinn að sitja við sjónvarpið og þurfa enn og aftur að hlusta á útúrsnúninga Sjálfstæðismanna og Framsóknarmanna um Rammaáætlun, þessa tilraun til að búa til ramma utan um óafturkræfa nýtingu náttúrunnar með virkjunum. Áætlunina sem þessir tveir flokkar börðust gegn – rétt eins og þeir börðust gegn náttúruverndarlögum sem lögfesta varúðarregluna. Illugi segir að það eigi að vísa málinu aftur til vísindamannanna og þeir eigi að koma inn til Alþingis. Hverju ætli það myndi breyta? Ég heimsótti umhverfisnefnd þingsins á sama tíma og Stefán Arnórsson sem er klárlega einn allrafremsti vísindamaður þjóðarinnar í jarðhitafræðum. Og áhugi þessara flokka? Hann lýsti sér í því að þeir létu ekki sjá sig, þurftu ekki að hlusta. Þeir voru ákveðnir í því hver niðurstaðan ætti að vera. Sigurður Ingi talaði um ófagleg vinnubrögð. Þar var hann að lýsa óánægju sinni yfir því að ráðherrar ákváðu að hlusta á rök og athugasemdir frá almenningi eins og átti að gera samkvæmt þeim leikreglum sem í gildi voru. Honum finnst greinilega fínt að segja fólki að það eigi rétt á að hafa áhrif á ákvarðanaferli en er síðan staðráðinn í að hafa þær að engu ef þær passa ekki við skoðanir hans. Lýðræðisástin er af skornum skammti. Skýr skilaboð til almennings inn í næsta kjörtímabil!

Talsvert var talað um Bjarnarflag. Enginn virtist vita af hverju það lenti í nýtingarflokki. Ástæðan var einföld. Flokkunin sem þessir tveir flokkar hampa sem ofurfaglegri var tekin úr verkefnisstjórninni og sett inn í allt annað ferli. Þar túlkuðu lögfræðingar sem ekkert höfðu komið nálægt faglegu vinnunni í faghópum og verkefnisstjórninni hlutina þannig að til að svæði færi í biðflokk yrði að vanta upplýsingar um þau. Síðan kom í ljós að þá mátti alveg vanta upplýsingar um ýmsa hluti og samt að ætla þeim eyðileggingu, t.d. nær allar upplýsingar um Stóru- Sandvík en það truflaði ekki þá ákvörðun að setja hana í nýtingarflokk. Faglegt? Ekkert var hlustað á varnarorð frá faghópi 2 sem benti á að svæði í og við byggð væru líklegast kerfislægt vanmetin. Bjarnarflag, Reykjanesskagi, Þjórsá! Einnig mátu lögspekingarnir það svo að ef komið væri umhverfismat þá vantaði ekki upplýsingar – ekki einu sinni þó væri búið að benta á mikilvæg atriði sem ætti eftir að afla gagna um. Því mætti ekki flokka slík svæði í biðflokk. Brugðið var frá erindisbréfi með flokkunarhópnum. Niðurstaðan hefði kannski ekki verið auðveldari inni í verkefnisstjórninni, samt önnur og auðveldara að verja hana.

Það kom síðan í ljós að málþóf og töf  var notuð til að reyna að eyðileggja þann árangur sem Rammaáætlun var ætlað að skapa. Þessir tveir flokkar hrópuðu á sátt en buðu enga sátt. Allt skyldi vera á forsendum þeirra einna til þeir gætu sæst á það. Og þeir ætla ekki að lúta lýðræðislegri niðurstöðu þingsins. Framsókn ætlar að breyta niðurstöðunum, halda áfram í anda afrekanna við Kárahnjúka og sýna að þar á bæ er fólk tilbúnir að ryðja burtu öllum hindrunum svo hægt sé að fara aftur í skammsýna eyðileggingu íslenskrar náttúru. Um varfærni Sjálfstæðisflokksins gagnvart náttúrunni þarf lítið að tala, þar er náttúrusýnin svo mannhverf að umhverfið á aldrei séns. Sigurður Ingi sagðist þó vera fylgjandi varúðarreglunni – skildist mér. Af hverju var hann þá svo hatrammur gegn því að stigið yrði varlegar niður og óafturkræfri nýtingu ýtt til hliðar að sinni meðan hlutirnir fengju betri skoðun? Að lokum er það merkilegt að athuga hvaða skoðun þeir hafa á auðlindanýtingunni í þessu samhengi. Ekki í eitt skipti hafa þeir látið í ljós þá hugsun að virkjun sé kannski ekki hagkvæmasta nýtingin á þeim svæðum þar sem mögulegt gæti verið að virkja. Þeir eru með öðrum orðum ekki að leita að hagkvæmni, ekki heldur að sjálfbærri nýtingu heldur stefna eingöngu á að troða Stalínískum og stöðnuðum hugsunarhætti sínum um nýtingu umhverfis ofan í þjóðina með góðu eða illu meðan góðir siðir og sáttmáli kynslóðanna skipta engu.

Það ætti ekki að vera neinn vafi í hugum náttúruunnenda eftir þetta að þessir tveir flokkar eru í startholunum aftur með stórfellt náttúruníð í anda áranna fyrir hrun. Vonandi verða menn ekki búnir að gleyma þessum boðskap þeirra á kjördag. Atkvæði til þeirra er atkvæði greitt náttúruspjöllum.

Ljósmynd: Friðrik Dagur Arnarson, af akureyrivikublad.is.