Nature.is

Jólaljósin og virkjunarþörfin

Orkunotkun okkar nær hámarki um jólin. Hámark orkunotkunar er merkilegt fyrirbæri því að það ræður í raun stærð virkjana. Þessi afltoppur ákvarðar í raun nauðsynlega stærð virkjana. Það er ekki hægt að geyma rafmagn og því gildir að því hærra sem við teygjum afltoppinn því stærri virkjun þurfum við og þá skiptir litlu máli þó að meðalnotkun dragist saman.

Um jólin þegar að jólaseríur eru kveiktar á næstum hverju heimili, á hverjum vinnustað, í hverjum búðarglugg o.s.fr. er ekki úr vegi að hafa í huga að LED seríur nota brotabrot á við hefbundnar perur og endast margfalt lengur. 500 ljóstvistar eyða jafnmiklu og ein 40 W pera. Þannig er hægt að fá meiri skreytingu fyrir minni orku.

Grafík: Jólasería, Guðrún Tryggvadóttir ©Náttúran.is.

Eldsneyti úr úrgangi á vélar British Airways

Breska flugfélagið British Airways hefur gengið frá 10 ára samningi við fyrirtækið Solena um kaup á eldsneyti sem unnið verður úr heimilisúrgangi í GreenSky vinnslustöðinni austantil í London. Þegar stöðin verður komin í fulla notkun á hún að geta tekið við 500.000 tonnum af úrgangi á ári og framleitt úr honum 50.000 tonn af visthæfu flugvélaeldsneyti, auk 50.000 tonna af lífdísel og 40 megawatta af orku. Vinnslustöðin verður sú fyrsta í Evrópu sem framleiðir flugvélaeldsneyti með þessum hætti.
(Sjá frétt EDIE í gær).

Energy Star orkumerkið

ENERGY STAR (orku-stjarna) er verkefni á vegum bandarískra stjórnvalda sem býður framleiðendum og neytendum upp á orkusparandi lausnir, sem gerir það auðvelt að spara bæði orku og peninga og standa vörð um rétt komandi kynslóða til betra lífs. Orkusparnaður á heimilinu getur sparað fjölskyldum allt að 1/3 af orkureikningnum án þess að það bitni á gæðum og þægindum. ENERGY STAR merkið á vörum tryggir að vörurnar uppfylla stranga staðla EPA og Orkuráðuneytis Bandaríkjanna um orkusparnað.

Íslensk vindmilla fyrir sumarbústaði

Ungur uppfinningamaður hefur hannað vindmyllu sem hentar vel fyrir sumarbústaði. Myllan kemur á markað snemma á næsta ári.

Sæþór Ásgeirsson er að ljúka meistaranámi í vélaverkfræði. Meðfram náminu hefur hann hannað og smíðað vindmyllu sem nýtist sérstaklega vel á sumarbústöðum. Hann segir að um fimmtíu til sextíu fermetra bústaður eyði um átta til tólfþúsund kílóvattsstundum af rafmagni á ári. Vindmyllan getur framleitt um þrjú til fimm þúsund kílóvattstundir þannig að ljóst er að sparnaðurinn er töluverður.

Sæþór er Mosfellingur og því þótti honum við hæfi að frumsýna mylluna á bæjarhátíðinni "Í túninu heima" sem fram fer í Mosfellsbæ um helgina.

„Hún er hönnuð til að framleiða í lágum vindi. Sem er mikilvægt þar sem oft er logn á sumarbústaðasvæðum. Hún hentar vel íslenskum aðstæðum og á að vera ódýr þannig að allir hafi efni á henni," segir hann.

Að sögn Sæþórs kostar um hálfa milljón að framleiða mylluna en að ef farið verði í fjöldaframleiðslu, sem vonir standa til, þá ætti verðið að lækka töluvert.

Að námi loknu ætlar Sæþór að einbeita sér að vindmyllunni og hann stefnir á að koma henni einnig á markað erlendis.

„Já sú hugmynd hefur komið upp og við höfum verið í léttum viðræðum við fólk erlendis frá. Það er góður möguleiki líka," segir hann.

Sjá myndskeið á visir.is.

Mynd af frumútgáfu millunnar úr frétt á Stöð 2.

Glóperubann tekur gildi þann 1. september 2012

Í viðtali við Guðjón L. Sigurðsson form. Ljóstæknifélags Íslands á Bylgjunni í gær kom fram að lýsing af sparperum (compact ljósaperum) sé mjög ólík glóperum og það sé ekki auðvelt fyrir neytendur að finna réttu sparperurnar í lampana sína þegar að bann á glóperum tekur gilid þ. 1. september nk. Guðjón segir að sparperurnar séu lengi að tendrast og ná réttu ljósmagni en hann hefur keypt margar tegundir sparpera að undanförnu til að prófa gæði og endingu og segir þær oft ekki endast lengur en glóperur, þrátt fyrir yfirlýsingar um annað.

Bannið hefur verið í undirbúningi í nokkur ár og er byggt á Evróputilskipun (Ecodirective 32/2005) til að stuðla að rafmagnssparnaði en um 19% af raforkunotkun heimsins fer í lýsingu. Sparperur eru óumhverfisvænni þegar kemur að förgun segir Guðjón og það þurfi að flokka þær sérstaklega og koma til endurvinnslustöðva*. Sparperur eru í raun millistig á milli glópera og ledpera (díóða) sem eru í hraðri þróun og munu á endandum koma í stað sparpera.

Hlusta á viðtalið við Guðjón hér.

*Athugasemd frá Náttúrunni:

Reyndar er sannleikurinn sá að allar perur (flúorperur, halogenperur og glóperur jafnt sem sparperur) innihalda kvikasilfur í einhverju magni og því þarf að flokka þær sérsaklega sem „ljósaperur“, þó að ekki hafi verið lögð mikil áhersla á að fræða fólk um það. IKEA á Íslandi fór þó fram með góðu fordæmi og hefur frá hausti 2009 undirbúið fólk fyrir bannið en frá 1. september 2010 hafa engar glóperur verið til sölu í IKEA. Hægt er að koma perum til réttrar förgunar í IKEA sem er í takt við framleiðenda-og innflytjendaábyrgð sem innleidd var hér landi fyrir nokkrum árum en það þýðir að þeir séu gerðir ábyrgir fyrir söfnun og endurvinnslu á raf- og raftækjaúrgangi sem koma þeim í umferð. Því má búast við að allir sem selji perur á Íslandi i dag ættu einnig að taka á móti þeim til réttrar förgunar í verslunum sínum sem ætti að gera það auðveldara fyrir neytendur að koma notuðum perum í réttan og umhverfisvænan farveg.
Má nú finna sérstök ílát fyrir ljósgjafa þ.e.a.s allar ljósaperur í gámum merktum raftæki á öllum endurvinnslustöðvum SORPU og á endurvinnslustöðvum um allt land. Sjá næstu móttökustöð við þig á Endurvinnslukortinu.

Ljósmynd: Sparperur frá IKEA.