Nature.is

Green Cross International

Green Cross International - Græni krossinn var stofnaður árið 1993 af Mikhail Gorbachev eftir ráðstefnu Sameinuðu Þjóðanna um umhverfismál í Rio de Janeiro árið 1992. Aðalstöðvar Græna krossins eru í Genf í Sviss. Hugsjón Græna krossins er að skapa sjálfbæra framtíð með því að skapa jafnvægi á milli manns og náttúru og manna á meðal. Græni krossinn beitir sér m.a. fyrir því að Sameinuðu Þjóðirnar geri alþjóðlegan samning er tryggi jafnan aðgang allra jarðarbúa að hreinu vatni. Slíkt eru talin sjálfsögð mannréttindi.

Samtökin reyna að koma í veg fyrir átök vegna vatnsauðlinda, þau vinna að því að draga úr áhrifum vígbúnaðarkapphlaups og þau standa vörð um Jarðarsáttmálann (Earth Charter) sem eru umgengnisreglur fyrir mannkynið gagnvart jörðinni. Starfsemi Græna krossins er útbreidd í 21 landi og meira má sjá á vef samtakanna:

Fagurfræðilegt gildi náttúrunnar

Fegurð heimsins er staðreynd sem ekki verður undan vikist. Hinn náttúrlegi heimur er ægifagur í bæði sköpunarferli sínu og tortímingu. Að horfa á Snæfellsjökul á sólríkum degi með svart Búðahraunið í forgrunni skapar fagurfræðilega upplifun sem fæstir vildu fara á mis við. Jafnvel eldgosin í Heklu og logandi hraun sem renna niður hlíðar eru fögur þótt hættuleg séu. Regnskógurinn er óendanlega fagur og ýmsar jurtir og fuglar skarta litbrigðum sem ekki er hægt að endurskapa nema með bestu ljósmyndavél. Fagurfræðilegt gildi náttúrunnar stendur stakt. Náttúran er falleg, og eingöngu þess vegna hefur hún sjálfstætt gildi. Við þurfum ekki að njóta fegurðarinnar til þess að fegurðin verði til. Fegurðin er einfaldega til sjálfrar sín vegna.

Snæfellsjökull. Ljósmynd: Guðrún Tryggvadóttir.

Gróðurhúsaáhrifin

Frá sólinni berst orkurík geislun með stuttri bylgjulengd. Nokkur hluti þessarar geislunar endurkastast aftur út í geim, annar hluti dreifist í andrúmsloftinu og um helmingur geislunarinnar nær yfirborði jarðar sem sólarljós. Ljósið hitar yfirborð jarðar sem sendir varmann frá sér sem innrauða geislun með langri bylgjulengd. Innrauða geislunin sem ætti að fara aftur út í geim er fönguð af svokölluðum gróðurhúsalofttegundum sem mynda eins konar teppi eða gróðurhús umhverfis jörðina. Þannig kemst meiri sólarorka inn til jarðar en losnar frá henni og afleiðingarnar verða hækkun á meðalhita jarðar og hlýnun andrúmsloftsins.

Helstu gróðurhúsalofttegundir eru koltvíoxíð, vatnsgufa, metan, og efni eins og SF6 sem geta verið þúsundir ára í andrúmsloftinu. Koltvíoxíð myndast við bruna jarðefnaeldsneytis og losnar einnig frá iðnaði og vegna gróðureyðingar. Metan kemur frá búpeningi, úr mýrum og sífrerasvæðum sem eru að bráðna vegna hlýnandi loftslags. Nox efni koma úr áburði, jarðvegi, og frá bruna jarðefnaeldsneytis.

Magn koltvíoxíðs í andrúmsloftinu hefur aukist frá 280 ppm fyrir iðnbyltingu í 375 ppm árið 2005. Meðalhiti jarðar hefur hækkað um 0,7 °C á sama tíma. Helstu afleiðingar loftslagsbreytinga eru taldar vera eftirfarandi:

• Kólnun í heiðhvolfi jarðar.
• Hækkun meðalhita jarðar.·
• Aukning úrkomu.
• Hafís hverfur.
• Yfirborð norðurhvels hitnar að vetri til.
• Yfirborð sjávar hækkar.
• Tíðari stormar.·
• Gróðurbelti jarðar færast til.

Leiðir til þess að berjast við loftslagsbreytingar:

• Tæknilegar lausnir – minni mengun.
• Tæknilegar lausnir – taka CO2 úr andrúmsloftinu.
• Breyttur lífsstíll – minni neysla.
• Minnka brennslu olíu og jarðefnaeldsneytis.
• Fræðsla um loftslagsbreytingar.

Ástand heimsins

Ástand heimsins er mjög mismunandi eftir svæðum. Í ríkum vestrænum ríkjum lifir fólk góðu lífi þótt atvinnuleysi sé sumsstaðar viðvarandi vandamál. Einna best lífsskilyrði á jörðinni hafa þeir sem búa í norrænum velferðarríkjum því þar njóta flestir menntunar og mannsæmandi kjara. Í Bandaríkjum Norður Ameríku er gífurleg misskipting tekna. Þar búa fáir við mesta ríkidæmi heimsins en talsverður hópur við mikla fátækt. Það er ljóst að hin ríkustu 20% heimsins sóa 80% af auðlindum jarðar. 80% mannkynsins verða því að láta sér nægja 20% af auðlindunum. Um 35.000 manns deyja á degi hverjum úr hungri sem hægt væri að fyrirbyggja með því að dreifa mat á virkari hátt. Um 1 milljarður manna lifir fyrir utan hagkerfi heimsins í fátækt sem er svo slæm að hún veldur þeim líkamlegu og andlegu tjóni.

Á Íslandi er aftur á móti talað um afstæða fátækt þar sem fólk deyr almennt ekki úr hungri á Íslandi. Samt er nokkur hópur Íslendinga sem ekki getur leyft sér lúxus eins og bíóferðir eða leikhúsferðir, hvað þá ferðir til útlanda.

Í löndum eins og Súdan og Sómalíu deyr fólk vegna þurrka og eyðimerkurmyndunar. Víða annarsstaðar deyr fólk vegna flóða og óhreins drykkjarvatns. Það er því mikið verk óunnið að koma ástandi heimsins í viðunandi horf.

Al Gore og Live Earth