Í huga garðyrkjumannsins og safnarans spannar vorið tímabilið frá jafndægrum til 17. júní. Þó verður það aldrei neglt niður eftir almanaki. Veðráttan segir mest til um hvort vorar seint eða snemma og vorið er því ástand ekki síður en ákveðið tímabil. Til að hafa reglu á lífi sínu, og geta svarað vinum og fjölskyldu varðandi ferðalög og aðrar áætlanir, er ...

08. apríl 2016

Greinarhöfundur Hildur Hákonardóttir. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Í lok vetrar hefst páskafastan samkvæmt gamla almanakinu. Hún stóð í sjö vikur frá sunnudeginum fyrir bolludag og til páska. Þessar vikur mátti ekki borða kjöt. Þó fastan hafi horfið úr lífi okkar með kaþólskunni er skynsamlegt að sleppa, þó ekki sé nema dagpart, einhverjum mat. Það má byrja smátt, til dæmis á kaffiföstu í einn dag. Taka einn dag ...

10. febrúar 2016

Spírur. Grafík: Guðrún Tryggvadóttir.Með hækkandi sól er gaman að taka fram spírubakkann og þetta er fljótlegasta ræktun sem hægt er að hugsa sér. Það er sérviska mín að finnast fræið eigi að fá að sofa í friði framan af vetri, og ég fer því ekki að láta spíra fyrr en eftir nýár. Alfa-alfa fræið, eða refasmári, og mungbaunir eru auðveldust viðfangs. Refasmárafræin eru ...

24. janúar 2016

Blaðbeðja. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Eggert Ólafsson, mágur Björns1, skrifaði niður hjá sér og þess vegna vitum við hvað var ræktað í Sauðlauksdal árið 1767, þegar Björn var að kljást við vinnufólkið og reyna að fá það til að borða grænmetið.

7. september - Matjurtir yfirfljótanlegar

  • Grænt, hvítt, rautt, snið savoy-kál kaal-raven yfir og undir jörðu
  • sinep
  • spinat
  • laukar
  • peturselja etc.
  • hvítar rófur
  • næpur
  • rediker

Hér ...

19. júlí 2015

Ljósmynd: Morgunfrú að springa út. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Einstakar jurtaolíur heitar og kaldar eru ýmist gerðar úr blómum eða blöðum líkt og te. Sé annað ekki tekið fram gildir sú regla að mestur kraftur sé í blöðum plöntunnar rétt fyrir blómgun en það sakar ekki að taka blómin með. Gullgerðarlistin kenndi að í eimaðri olíu blómanna birtist sál þeirra. Þó hér sé olían ekki eimuð úr blómunum sjálfum ...

12. júlí 2015

Rauðrófur. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Það er ekki auðvelt að rækta rauðrófur úti þótt sumum takist það. En það má líka reyna inni. Þessar fáu er ágætt að borða hráar í sneiðum. Þær eru lostæti. Það er líka hægt að pressa úr þeim safann ef maður á nóg eða súrsa. Þær geymast best af öllum rótarávöxtum. Það er sagt að rauði liturinn stafi af járni ...

30. júní 2015

Kúmen má nýta með því að særa fyrstu og efstu laufin af plöntunum í salat, en það er þó síst þess sem hér er talið hvað bragð snertir. Nýju blöðin má hafa í súpu með brenninetlu og ræturnar má grafa upp og hafa í brauð og súpur. Kúmen er ekki fjölær jurt en sáir sér auðveldlega. Því kann að vera ...

24. júní 2015

Sú tilgáta hefur verið sett fram, að njólinn hafi verið fluttur inn sem matjurt frá Noregi snemma á öldum, en þó kann hann að hafa fundið sér leið hingað sjálfur. Hann heldur sig þó helst kringum mannabústaði og síður á víðavangi og vildu víst ýmsir sem berjast við hann, að hann hefði aldrei komið.

Mörgum brá í brún þegar Ingólfur ...

Það er varla hægt að minnast á laukræktun án þess að hugurinn hvarfli til Guðrúnar Ósvífursdóttur, þegar hún heimti sonu sína til máls við sig í laukagarð sinn að Helgafelli. Við vitum ekki hvort hún ræktaði graslauk eða einhvern eðlari lauk eða hvort höfundurinn notar orðið laukagarður sem líkingu. Það er aðeins vitað um einn garð á landinu sem bar ...

Grænkál. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Það er ekki einfalt að fylgjast með og halda skrá yfir ræktunina og árangur hennar, jafnvel þó fartölva sé við höndina. Það er nógu erfitt að gera töflu yfir sáðskiptingar í görðunum. Að ætla sér að skrá niður árangur af sáningu, spírun, vexti og uppskeru margra grænmetistegunda, sem jafnvel er sáð til oftar en einu sinni, er verulega flókið.

Skást ...

Nýuppteknar kartöflur.Rósmarín er besta krydd í heimi með kartöflum. Góður kokkur og frábær ræktunarmanneskja, sem var í fjölskyldunni um tíma og kom þá með í útilegu, sat lengi á hækjum sér yfir pönnu eitt þungbúið síðdegi og var að sýsla með kartöflur úti fyrir tjaldinu og ég var að velta fyrir mér hvernig hún nennti þessu. Eftir að hafa fengið að ...

Ekkert innlent heiti yfir te er til í málinu. Orðið nam hér land um leið og ný lendute fór að flytjast inn á 17. öld en fljótlega var farið að nota það yfir uppáhellingar með innlendum jurtum. Eggert Ólafsson, sem allt vildi hafa sem íslenskast, notar orðið te. Áður fyrr var talað um að gera seyði og við segjum – fáðu ...

23. nóvember 2014

Því er lýst í hugljúfri austurlenskri sögu hvernig tedrykkja húsmóður verður að nokkurs konar innlifun þar sem ketillinn, suðið í sjóðandi vatninu og ilmurinn af jurtunum renna saman við tilhlökkunina um friðarstund. Í Japan varð enda tedrykkja að listformi í anda Zenbúddisma. Sérstök tehús voru byggð samkvæmt fagurfræðilegum reglum. Jafnvel aðkoman sjálf, þar sem stiklað var eftir óreglulegum náttúruhellum í ...

Útiræktaðar sætar baunir úr eigin garði, einn belgur opnaður.. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Orðin ertur, baunir og jafnvel belgmeti eru til í málinu en ekki alveg ljóst hvað er hvað. Nú er farið að rækta ýmsar tegundir bauna inni í gróðurhúsum og fræ fást í búðum. En oft er gott að grípa til og sjóða þurrkaðar, erlendar baunir á sumrin þegar kartöflurnar eru búnar. Það erfiða við baunir er vindgangurinn sem þær koma ...

Blóðberg í skjóðu. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Eins og það er skemmtilegt að fara út og finna í matinn og leita ákaft að fyrstu vorjurtunum, þá er viss léttir í því fólginn að ná öllu undir þak þegar veturinn kemur. Sumir hafa safnað meira en aðrir. Sumir eiga stærri og betri geymslur með sultum, sykruðum hvannaleggjum og tejurtum. Þeir eiga rótarávexti í kaldri kompu, fjallagrasapoka og vel ...

Gamli bærinn í Laufási í Eyjafirði. Ljósm. Guðrún Tryggvadóttir.Fáir eru færir um að skila reynslu af matjurtaræktun og jurtanotum til næstu kynslóðar, svo við verðum að styðjast að mestu við bækur. Það er sagt í Frakklandi að besti kennari vínræktarmannsins sé nágranninn því aðstæður eru staðbundnar, veðurlag og jarðvegur breytilegur frá einum stað til annars. Ræktun matjurta hér á landi krefst bæði þolinmæði og hugkvæmni.

Ófyrirsjáanlegir erfiðleikar eins ...

10. nóvember 2014

Nýuppteknar rófur.Það er eðlilegt að breyta um mataræði eftir árstíðum. Á vorin og yfir sumartímann borðum við gjarnan græn blöð. Á haustin og veturna vill líkaminn frekar rótarávexti og hvíla sig frá blaðsalati yfir dimmasta skammdegið. Nú er gott að hafa saman kartöflu- og rófustöppu. Í það eru mjölmeiri og eldri kartöflur betri. Sjóðið saman kartöflu- og rófubita í svolitlu vatni ...

03. október 2014

Frosið grænkál.Hér á Suðurlandi vill oft koma frost kringum 10. október sem er grænmetinu erfitt. Það sem stendur úti eftir þann tíma – næst stundum inn, stundum ekki. Ef tíðin er góð og tækifæri gefst er gott að bera núna áburð í garðana, stinga upp og gera klárt. Það léttir mikið vorverkin. Það er líka gott að taka til inni við, ef ...

02. október 2014

Að gera grænmetissoð fyrir veturinn

Þegar mikið er um grænmeti og verið að taka upp úr görðunum er ekki úr vegi að útbúa gott grænmetissoð. Í soðið má nota stilka og ytri blöð af hvítkáli, blómkáli eða blöðin af spergilkáli og margt fleira, svo sem gulrótarblöð, rætur og villijurtir, bara það sé óskemmt og blöðin falleg. Gulrótaruppskera.Þau gagnast í soð ...

28. september 2014

 

Samfara því að taka upp úr beðunum er gott að tína gömul, fölnuð blöð og láta sniglana ekki verpa undir þeim. Eins þarf að hreinsa burt illgresi en það er yfirleitt létt verk á haustin. Um haugarfann segir í Matjurtabók Garðyrkjufélagsins að hann sé algengastur og frægastur að endemum, svo almenningur nefni jafnvel allar aðrar illgresistegundir eftir honum. Viðkoman sé ...

23. september 2014

Ýmsar rætur villtra og hálfvilltra jurta eru rammar og ég velti því fyrir mér næstum á hverju vori hvernig formæður mínar hafi farið að því að gera úr þessu mat, jafnvel hungurmat. Það má alveg, sem ígildi fórnfæringar vegna nútímavelgengni, þegar óþolinmæðin eftir nýjum jurtum er komin á ákveðið stig, grafa upp rót og rót og reyna að nota þær ...

21. september 2014

Uppskera í kassa.Haustið er tími allsnægtanna í garðinum. Nú getum við leyft okkur daglegar stórveislur úr því sem við sjálf höfum aflað. Það er liðin sú tíð þegar vinnufólk Björns í Sauðlauksdal fúlsaði við grænmetinu sem hann hóf að rækta upp úr miðri átjándu öld langt á undan sínum samtíðarmönnum. Vinnufólkið lét hann heyra að gras væri fyrir sauðfé. Kaup var á ...

17. september 2014

HreindýramosiSé maður úti á gangi um heiðar og finni mjúkan og örlítið rakan hreindýramosa er ekkert á móti því að taka lúkufylli með heim og setja í flatbrauð eða heilhveitibollur. Best er að gera þetta strax því hann molnar þegar hann þornar og þó bragðið breytist ekki verður lítið úr honum. Björn í Sauðlauksdal segir að hann þurfi mikla suðu ...

14. september 2014

Vallhumall (Achillea millefolium)Eftirfarandi frásögn lýsir aðferðum grasalækna snemma á 20. öld. Guðfinna Hannesdóttir frá Hólum í Stokkseyrarhreppi er fædd 1906. Viðtalið var skrifað niður gegnum síma 1993.

Á Loftstöðum í Flóa bjó systurdóttir Þórunnar, Ragnhildur Gísladóttir. Guðfinna segir svo frá: – Ragnhildur fékkst nokkuð við grasalækningar, en var þó meira við búsýslu. Ég lá í brjósthimnubólgu (en hún var oft undanfari lungnaberkla) um ...

13. september 2014

Spergilkál=Brokkólí.Það skemmtilega við spergilkál*, er að það heldur áfram að gefa af sér eftir að búið er að klippa af því blómtoppinn.

Úr blaðkverkunum vaxa nýir toppar, að vísu miklu minni en það munar um þá. Það er gjarnan gufusoðið og borið fram eitt og sér.

Hvað bragð snertir er það ekki alveg eins sjálfstætt og blómkálið, en þó um ...

10. september 2014

Hvítkálshöfuð, á vaxtarskeyði, ekki alveg mótað.Hvítkál er ekki hægt að frysta svo vel fari. Það er hægt að geyma ferskt hvítkál í þó nokkurn tíma eftir að búið er að taka það upp. Stundum tekst að taka hausana varlega upp með rót og mold og setja í bala, kassa eða hjólbörur, vökva svolítið og geyma þannig á svölum stað, jafnvel fram undir jól. Aðrir vilja ...

09. september 2014

Vínberjarækt í BirkihlíðVínber þroskast ekki úti hér á landi. Þegar sjónvarpskonan Sigríður Arnardóttir sá vínberin í gróðurhúsinu mínu minntist hún annarrar heimsóknar, til Telmu Ingvarsdóttur í Austurríki. Þar sem þær sátu og spjölluðu hafði Telma fært henni ferskan, heimapressaðan vínberjasafa. Þegar svo leið á daginn og viðtalið var vel á veg komið opnaði Telma kampavínsflösku og bætti út í safann þeim til ...

07. september 2014

Blómkál.Blómkál er hægt að setja í súr með öðru grænmeti og fer vel. Ef mikið berst að í einu, og þarf að frysta, er það snöggsoðið áður. Það heldur nokkuð bragði en ekki eins vel og spergilkál, enda þolir spergilkálið nokkuð vel frost, líka úti í garði.

Úr Ætigarðinum - handbók grasnytjungsins, eftir Hildi Hákonardóttur.

Ljósmynd: Blómkáli í garði Hildar Hákonardóttur ...

05. september 2014

Stikilsber (Ribes uva crispa / Ribes grossularia)Stikilsber hafa þann kost að fuglar láta þau að mestu í friði og hægt er að tína þau af jörðinni, ef þau hafa dottið af vegna ofþroskunar. Þau mygla þar ekki strax eins og önnur ber. Það nægir að setja þau í pott með helmingsmagni af sykri, kanelstöng og ögn af vatni og sjóða þangað til þykknar. Stikilsber þykja góð ...

01. september 2014

Kúrbítur (Succini) Kúrbítur er nýr hér á landi en vex vel í heimagróðurhúsum. Það þarf að frjóvga hann nema skordýrin séu því iðnari. Kúrbítur er svolítið framandi og uppskriftir sem okkur henta koma smátt og smátt. Vinkona mín kom frá henni Ameríku og leit inn í gróðurhúsið og sá að ég átti fjórar kúrbítsplöntur. Hún sagði að bragði: – Eftir sumarið verðurðu búin ...

30. ágúst 2014

BláberBláber eru best eins og þau koma af jörðinni ný tínd, út á skyr með rjóma. En eitt haustið var svo mikið af þeim og engin leið að torga öllu saman og frostið kom ekki og áfram voru meiri ber, svo eitthvað varð að gera. Ég hringdi í Huldu svilkonu, því ég mundi að hún hafði gefið mér fína bláberjasultuuppskrift ...

25. ágúst 2014

Einiber á einiberjarunna Einiberjarunnar vaxa villt á Íslandi og auðvelt að hafa þá hjá sér úti eða inni. Í góðum árum þroskar einirinn ber og þau eru hið besta krydd. Samkvæmt fornum hefðum hreinsar reykurinn af eini híbýli manna á sama hátt og salvía og reykelsi. Það má leggja einiviðargreinarstúf á heitan ofn eða hellu eða kveikja í greininni í hreinum öskubakka. Soð ...

22. ágúst 2014

BlaðseljaBlaðselja
Hún er auðræktanleg og stórvaxin en nýtur þó engra sérstakra vinsælda. Sniglar sækja ekki í hana og kálflugan sneiðir hjá henni. Beðjan vex bæði úti og inni, kemur snemma upp og stendur lengi. Þó á hún það til að hlaupa í njóla en þá hjálpar að skera stilkana af þegar þeir fara að vaxa upp eins og gert er ...

18. ágúst 2014

Moltutunnu hvolftÞað er ótrúlegt hvað safnhaugagerð og flokkun hefur aukist á síðustu árum. Þeir sem eiga litla garða kaupa sér gjarnan moltukassa og fara á námskeið í notkun þeirra. Aðrir halda sér við trékassana og láta tímann vinna með sér. Hafa tvo eða þrjá kassa. Jurtakurlarar flýta þó mikið fyrir. Það er erfitt að kurla greinar og margir hætta því. Það ...

17. ágúst 2014

BlöðruþangInnan um purpurahimnuna, sem er auðþekkt, vex skærgræn himna. Hún er eins og gljáandi blautt salat að sjá. Hana má tína og þurrka, rista á pönnu og mylja. Þessu má strá út á ýmsa rétti eða súpur eins og bragðbætissalti. Af blöðruþangi má gera te, og þó það sé ekki sérlega bragðgott þykir það vinna vel á móti gigt, offitu ...

17. ágúst 2014

Fjallagrös (Cetraria islandica)... þetta brúnleita í miðiðEggert Ólafsson skilgreinir grös í – þá almennilegu, stóru rauðfætlinga, klóunginn og kræðuna. Þó áður fyrr væri farið til grasa á vorin er eins víst að það hafi verið gert til að koma því frá áður en heyskapur byrjaði. Nú tínum við grös á sumarferðalögum. Þórbergur Þórðarson segir frá upplifun sinni af grasaferðum í bókinni Í Suðursveit: „Maður hlakkaði til grasaferðanna ...

06. ágúst 2014

RauðrófurÞað er sagt að klukkustund í garðinum á dag sé tíminn sem þarf til að sinna honum og ég held þetta sé satt. Vegna veðurlagsins virkar þetta þó ekki svona. Vinnan dreifist ekki jafnt. Margir dagar henta ekki til útivinnu en aðra daga slítur maður sig ekki frá garðinum. Svo má aðskilja það sem kallast getur vinna frá því sem ...

Afbragð er að vefja grænkálsblaði utan um nokkur rifsber og bíta í. Það súra og það ögn beiska upphefur hvort annað. Ef grænkálið hefur ekki verið mikið notað yfir sumarið er gott að snyrta plönturnar og tína burt sölnuð og skordýrabitin blöð og afrifna stöngla. Síðan má láta það vera kyrrt í garðinum. Grænkál er þakklát planta og stendur lengur ...

26. júlí 2014

Vínviður í gróðurhúsi Hildar HákonardótturVínviður vex víða í gróðurhúsum og skálum og gaman að sjá hann fyrst tútna og svo springa út á vorin. Stærstu blöðin má nota til að vefja utan um fyllingar, sem gjarnan mega vera úr soðnum korn-, bauna- eða grænmetisafgöngum. Fyllingin er sett á blöðin, þeim vafið utan um og raðað þétt saman í smurt eldfast fat og bakað í ...

15. júlí 2014

Þegar arfi og annað illgresi, sem bóndi minn kallar réttilega harðgresi, er reytt upp getur sumt af því farið í safnhauginn en annað ekki. Allt illgresi sem ekki er búið að mynda fræ eða fjölgar sér með rótum á vitaskuld að fara í safnhauginn. Sumt af hinu getur farið djúpt undir tré, sem verið er að planta, og rotnað þar ...

12. júlí 2014

SteinseljaSteinselja
Steinselju tökum við upp áður en fer að frjósa svo nokkru nemi og lausfrystum hráa og gróftskorna í álpappír sem við vefjum í litla böggla. Það er svo fljótlegt að mylja hana í hvaða rétt sem er og hún er afar frískleg. Svo má vefja teygju utan um steinseljubúnt og setja í plastpoka og beint í frysti og klippa ...

09. júlí 2014

Í kartöflugarði Hildar HákonardótturMikilvægt er að hafa sáðskipti. Góð regla er að setja ekki niður kartöflur tvö ár í röð í sömu beðum, en þær taka gjarnan helminginn af garðplássinu. Svo er öðrum gróðri líka víxlað til að fá sem mesta fjölbreytni.

Plöntur hafa mismunandi næringarþarfir svo jörðin þreytist síður. Æskilegast er talið að hafa sömu plöntur aðeins fjórða hvert ár í sömu ...

04. júlí 2014

Fáfnisgras
Drekakrydd er annað nafn á fáfnisgrasi, estragon heitir það á alþjóðamáli og flestir kannast við estragonedik. Það er til bæði rússneskt og franskt og það franska þykir eðlara. Fáfnisgras kemur snemma upp í gróðurskála en getur líklega vaxið úti við kjöraðstæður. Það má nota sem krydd á brauð með áleggi og í soðna rétti og fer vel með fuglakjöti ...

27. júní 2014

Hjá þeim sem búa við sjávarsíðuna hlýtur skarfakál að tilheyra vorjurtunum. Það er helst borðað hrátt enda er í því mikið af C-vítamíni og það er afar hressandi á ferðalögum ef kosturinn er mest pakkamatur. Nafnið er líklega tilkomið af því að það læknar skyrbjúg eða scurvy á ensku en ekki af því að það eigi eitthvað sameiginlegt með skarfinum ...

25. júní 2014

Það eru til margar tegundir af salati. Það borgar sig að sá mismunandi tegundum. Þá fáum við ekki bara fjölbreytt bragð heldur líka mismunandi litbrigði og áferð í salatskálinni og tegundirnar hafa mismunandi vaxtarskeið og verjast áreitum misjafnlega vel.

Þegar skrifað er um blaðsalat stendur ævinlega – þvoið svo vel eftir að það hefur verið tekið upp. Það er gaman að ...

20. júní 2014

Mikla nytsemd má hafa af stærri og minni gróðurhúsum. Þó hefur garður þá fyrst hafist upp í æðra veldi, þegar þar rís lysthús. Frægt er lysthúsið í Sauðlauksdal sem að auki var búin viss rómantísk umgjörð með kvæði Eggerts. Húsið stóð mitt í einum matjurtagarðanna, sem var ferkantaður, en garðarnir voru þrír alls. Ólafur gamli faðir Eggerts byggði húsið sem ...

20. júní 2014

Ræktað krydd tekur við af villtu vorjurtunum, þegar líður á vorið. Þessi skemmtilega, einæra kryddjurt sést æ víðar í eldhúsgluggum. Hún vex vel í gróðurhúsum og fæst fersk frá innlendum framleiðendum. Ung kona í fjölskyldunni sáði basilíku nokkuð þétt í stórt blómaker innan við stofugluggann. Þar leið plöntunum vel framan af, en þær tóku því illa að láta planta sér ...

09. júní 2014

Sumarið er enn og á að vera uppspretta hugmynda. Það skiptir engu máli þótt við framkvæmum ekki allt sem okkur dettur í hug og komum ekki öllu í verk sem æskilegt væri. Það á ekki að vera eftirsjá, aðeins gleði. Það er sjálf frumlífsorkan í matnum sem nærir okkur. Orkan í fæðunni kemur frá sólarljósinu, sem inniber allt litrófið, og ...

06. júní 2014

Ég fór einu sinni á fyrirlestur í Garðyrkjuskólanum í Hveragerði. Þar vorum við hvött til að læra að meta skordýrin og gagnsemi þeirra, og læra að elska þau eins og annað í náttúrunni. Líka ranabjöllur? – spurði ein konan í uppgjafartón, því hún vissi hvert svarið yrði. Ég fann til samkenndar því þrátt fyrir allt verðum við að læra að verjast ...

03. júní 2014

Sigurskúfur er af eyrarrósarætt, enda sami litur á blómunum. Hann er tiltölulega ný r landnemi og ekki feiminn við að leggja undir sig landsvæði. En af því ég hef lesið að hann sé hingað kominn til að gera mannkyninu gagn með því að stuðla að tengingu sálarinnar við hærri svið, fyrirgef ég honum margt. Hann hefur skriðular rætur sem vert ...

Í matjurtagarðinum er mælt með því af reyndum lífrænum ræktendum að hylja moldina milli plönturaða með þekju, gjarnan jurtakyns. Þetta var illmögulegt hér á landi áður en tætararnir komu til sögunnar. Þekjur örva góðkynja lífverur og halda raka í moldinni, minnka vind- og vatnsrof, halda arfa og illgresi verulega í skefjum og spara vökvun. Eymundur Magnússon í Vallanesi, sá mikli ...

Eggjakaka með villijurtum
Til að halda upp á vorkomuna má gera eggjaköku með frönsku kryddfernunni fines herbes, sem samanstendur af kerfli, graslauk, fáfnisgrasi (estragon) og steinselju. Þessar fjórar jurtir fara prýðilega saman, hvað bragð snertir. En ástæðan fyrir hefðinni er líklega sú að þær hafa sprottið á sama tíma. Eigi maður gróðurhús geta ársgömul steinselja og fáfnisgras fengist á sama ...

Hann er fjölær planta og fer að stinga upp kollinum strax og snjóa leysir og frost að linast. En hægt fer hann, og oft er löng bið eftir að fyrstu blöðin náist inn eftir að fyrst fer að örla á þeim. Það er svolítið lakkrísbragð af kerfli og blöðin fíngerð. Nafnið kemur úr frönsku og þar hefur hann verið notaður ...

Birki er ekki notað til matar en það er frábær tejurt. Birkinu á að safna snemma eða fyrir Jónsmessu. Límkenndu litlu blöðin þykja best í te. Á þessu stigi er þó erfitt að tína laufin. Auðveldast er að finna birkikjarr sem þarf að grisja, klippa greinar og koma þeim fyrir inni á gestarúmi eða uppi í sumarbústað, þar sem þær ...

Fyrir mér er ólafssúran úrvals göngusnakk sem gripið er upp af götunni sér til hressingar og gefur bæði orku og C-vítamín. Þannig fara þær vel í maga einar og sér. Þær hafa oft bjargað mér í erfiðum brekkum þegar mér fannst ég vera að dragast aftur úr. Þá gátu nokkur súrublöð gert kraftaverk, bæði hresst og endurnært. Það er því ...

Hér á landi hefur heimaræktun gjörbreyst með tilkomu plasts og akrýldúka og lítil, færanleg gróðurhús eru afar hentug. Þá er smíðaður léttur trérammi, svona 110–120 cm eða í beðbreidd og allt að helmingi lengri. Beðbreidd miðast við að þægilegt sé að teygja sig inn í beðið til að planta, þrífa og taka upp grænmetið. Síðan eru keypt nokkur rafmagnsrör ...

Þegar þú tekur eftir fíflunum [Taraxacum spp.] á vorin er fullseint að tína þá í salat – segir enskt máltæki. Blöðin eru mildust snemma á vorin áður en plönturnar fara að blómstra, en það er fyrst þegar gul karfan brosir móti sólinni að við tökum virkilega eftir þeim. Fífillinn er boðberi vorsins, rétt eins og lóan.

Skærgulu vorblómin, túnfífillinn og hófsóleyjan ...

03. apríl 2014

Inniræktun Garður, sem er undir þaki, er virkur næstum allt árið. Sérhvert gróðurhús hefur sitt eigið loftslag. Hita- og rakastig er mismunandi í heimagróðurhúsum, sem bjóða þar af leiðandi upp á mismunandi vaxtarmöguleika fyrir plöntur. Mitt gróðurhús er bogaplasthús með tvöföldu plasti og hefur svolitla volgru af heita pottinum, sem notar frárennslisvatn af húsinu. Yfir pottinum er állok svo gufa og ...

Gras, grafík eftir Hildi Hákonardóttur úr bókinni ÆtigarðurinnElfting er ein af fyrstu villtu tejurtunum til að sýna sig. Klóelfting þykir best og það er auðvelt að þekkja hana frá öðrum afbrigðum allra fyrst á vorin því hún myndar kólf sem nefnist góubitill eða skollafingur, og eftir honum er hægt að setja á sig vaxtarstaðinn. Hann heitir eftir góunni þó hann komi ekki það snemma upp að jafnaði ...

Það sem áður var skilgreint sem úrgangur eða rusl er í dag hráefni eða auðlind fyrir aðra framleiðslu. Úrgangur og rusl er ekkert annað en auðlind á villigötum. Næstum allt er hægt að endurnota eða endurvinna. Lykillinn er að flokka úrgang rétt til að það sé mögulegt. Röng flokkun getur gert að verkum að ómögulegt sé að endurvinna úrgang á ...

Ferskir ávextir eru oft grunsamlega fagrir. Það er ekki einungis að ljótu ávextirnir hafa verið flokkaðir burt, heldur hafa margir ávextir einnig verið úðaðir eða þvegnir með skordýraeitri til þess að þeir líti betur út. Lífrænir ávextir hafa hins vegar ekki verið þvegnir upp úr eiturefnum, ekki hafa verið notuð fyrirbyggjandi lyf og varnarefni og einungis er notaður lífrænn áburður ...

Börnin okkar verðskulda það besta og hreinasta sem völ er á. Framleiðsla vörutegunda eins og vefnaðarvöru, leikfanga, húsgagna og matvöru er oft uppspretta alvarlegra umhverfisáhrifa þó að sum framleiðsla sé sem betur fer umverfisvænni en önnur. En hvernig vitum við hvaða framleiðandi er ábyrgur og hvaða vara er betri og heilbrigðari en önnur? Viðurkenndar vottanir hjálpa okkur til að vita ...

Korn er uppistaða brauðmetis og hreinleiki kornsins er því það sem mestu máli skiptir varðandi brauðmat. Sætt brauð, kökur og kex hafa aftur á móti oft sykur og fitu sem aðaluppistöðuefni. Brauðmatur úr lífrænu korni er almennt umhverfisvænna en annað brauð, sérstaklega ef kornið er ekki flutt um langan veg. Mikil mengun vegna flutninga getur vegið upp á móti öllum ...

Bækur eru yndislegt verkfæri, hvort heldur sem er til afþreyingar, til að skilja heiminn sem við lifum í eða menntunar. Menningar- og menntunarstig þjóða er oft metið í leskunnáttu og bókarlestri. Íslendingar eru menningarþjóð sem leggur mikið upp úr lestri og kaupir mikið af bókum sem eftir lestur verða því miður fangar bókahilla í ár eða áratugi. Hvernig væri að ...

Fatnaður er okkur mannfólkinu nauðsynlegur og stendur okkur næst i orðsins fyllstu merkingu. Húðin snertir efnið og því er mikilvægt að íhuga hvað við berum næst okkur. Mörg litarefni og framleiðsluferli fela í sér að efnið er meðhöndlað með sýruböðum, og eiturefnum af ýmsum gerðum, sumum jafnvel skaðlegum heilsunni. Eins er framleiðslan sjálf oft uppspretta alvarlegra umhverfisáhrifa og heilsutaps fólks ...

Heilsuvörur eru vörur sem stuðla að bættri heilsu á einhvern hátt. Í dag er nokkuð erfitt að skilgreina hvað flokkast undir heilsuvörur og hvað ekki, því úrvalið er gríðarlegt og hugtakið heilsa svo víðfemt. Það sem fyrir einn er hollt er kannski óheppilegt fyrir annan svo það er erfitt að alhæfa í því sambandi. Til að mynda eru þarfir ófrískra ...

Það hefur verið margsannað í rannsóknum að það að eiga gæludýr eykur lífsgæði og lengir lífið. Gönguferð með hundinum er góð líkamsrækt í hvernig veðri sem er. Gæludýrahald er mannvænt en sem slíkt er það ekki talið umhverfisvænt. Það borgar sig að gefa gæludýrinu góðan mat sem er ekki búinn til úr úrgangi heldur hollu hráefni, helst lífrænu. Mikil gróska ...

Að borða lítið af kjöti er eitt það umhverfisvænsta sem hægt er að gera. Það þarf mikið magn vatns, heys, korns og ekki síst lands til þess að framleiða hvert kíló af kjöti. Íslenskt kjöt er þó betra en flest annað kjöt í Evrópu að þessu leyti. Íslenska fjallalambið gengur um frjálst úti í guðsgrænni náttúrunni og er því umhverfisvænt ...

Náttúruleg leikföng eru þau leikföng oft kölluð sem framleidd eru úr náttúrulegum efnum. Oft eru náttúrulegu efnin þó sjálf mettuð aukaefnum og máluð eða lökkuð með óvistvænum efnum sem ekki eru sérstakleg heilsusamleg og jafnveg skaðleg. Góð leikföng þurfa ekki alltaf að vera úr hreinum náttúrlegum efnum þó að þau geti verið það. Gerviefni geta verið jákvæð út frá umhverfissjónarmiðum ...

Í matvörudeildinni finnur þú allar mat og drykkjarvörur eða allt vöruúrval Náttúrumarkaðarins sem er ætlað til manneldis. Hér í deildinni leitumst við við að setja fram sem nákvæmastar upplýsingar og birta innihalds, framleiðslu- og vottunarupplýsingar á sem nákvæmastan hátt. Regla er að allar upplýsingar sem er að finna á umbúðunum séu hér vel læsilegar. Það á við bæði um samsetningu ...

Framleiðsla á einföldustu raftækjum hefur gríðarlega neikvæð umhverfisáhrif. Þess vegna keppast framleiðendur víða um heim nú um að sýna lit og minnka umhverfisáhrif framleiðslu sinnar. En ekki taka allir þátt í því og bíða þangað til að fyrirskipanir berast t.d. frá ESB sem þvinga þá til að minnka umhverfisáhrifin. Við getum tekið þátt í því að „umhverfisvæni verði markaðsforskot ...

Fiskur er holl uppspretta próteins og vítamína. Hann inniheldur einnig Omega-3 fitusýrur sem eru fyrirbyggjandi gegn mörgum sjúkdómum.

Nokkrir aðilar hafa þróað staðla og vottunarkerfi fyrir sjálfbæra nýtingu sjávarfangs. Umfangsmest þeirra er Marine Stewardship Council (MSC), en einnig hafa Friends of the SeaFriends of the Sea, KRAV í Svíþjóð, Naturland í Þýskalandi og stjórnvöld nokkurra ríkja þróað slík kerfi ...

Grikkir hafa varðveitt söguna af því af hverju kemur vetur. Demeter hét jarðargyðja þeirra. Hún ríkti yfir kornakrinum og hélt gróskunni við. Þó fara ekki af henni margar sögur þar til hún missti dóttur sína. Sú hét Core, en sagt var að það nafn mætti ekki nefna svo hátt að það heyrðist. Demeter tók sér aldrei eiginmann og dótturina átti ...

05. desember 2013

Á baksíðu jurtalækningakvers Erlings Filippussonar hefur Una Pétursdóttir, sem var fædd 1896, krotað þessa uppskrift:

Blóðberg – öll jurtin
Ljónslappi eða maríustakkur – blöð
Vallhumall – blöð og blóm
Silfurmura – blöð Gulmaðra – blöð og blóm
Rjúpnalauf – blöð og leggir Beitilyng – blómstrandi greinar
Jarðarberjalauf (villt) eða hrútaberjalauf
Sólberjalauf
Piparminta – blöð
Sítrónumelissa – blöð
Stjúpmæður eða þrílit fjóla (íslensk) – blöð og blóm
Morgunfrú – blöð og blóm ...

07. nóvember 2013

Fyrir mörgum árum, þegar ég var að hnoða brauð, sem er erfitt verk, varð mér litið á hendur bónda míns, sem eru tvisvar sinnum stærri en mínar, og ég spurði hann hvort hann vildi grípa í að hnoða fyrir mig. Síðan er þetta brauðið hans en ekki mitt. Barnabörnin skriðu alltaf upp á stól, þegar þau voru lítil, og horfðu ...

29. október 2013

Erlingur Filippusson grasalæknir segir um litunarmosann: „Þennan mosa hef ég hvergi séð eða heyrt notaðan fyrr en móðir mín, Grasa-Þórunn, fór að nota hann sem lyf.“ Hún notaði litunarmosa við hjartveiki og magasári og sauð saman við njóla og horblöðku og áleit að þessi blanda væri góð við svefnleysi og róaði taugarnar.

Ævar Jóhannesson segist líka nota litunarmosa í sitt ...

24. október 2013

Segja má að pítsan sé nútímaandstæða hins gamla súrdeigsbrauðs. Hún kom, sá og sigraði, fyrst til New York á sjötta áratugnum og þá með vissum stæl, því bakararnir stóðu úti við opna sölugluggana í sumarhitunum og flöttu út deigið með því að snúa því á fingri sér svo það breiddist út fyrir áhrif miðflóttaaflsins og náði réttri stærð. Svona hafði ...

13. október 2013

Ef við höfum munað að taka upp mestallan rabarbarann í vor, þá eigum við ný sprottna leggi núna sem hægt er að nota í sultu. Nú er vorsultan líklega búin en ef þarf að klára þá gömlu úr ísskápnum til að rýma fyrir nýrri stendur hjónabandssælan alltaf fyrir sínu. Hér er uppskrift, gömul og góð eins og hjónabönd ættu að ...

13. október 2013

Af sjávarfangi eru sölin mest nýtt. Oft eru þau tekin á stórstraumsfjöru kringum höfuðdag og hafa þá haft sumarið til að vaxa. Sölin sveigjast fram og til baka með hverri öldu, föst á rót sinni, en þrífast þó best þar sem brim er nokkuð og þetta sífellda ról þeirra fram og aftur gefur þeim kraft. Þau gefa okkur síðan hlutdeild ...

27. september 2013

Svo kemur að því, einn góðan haustdag, að við stöndum uppi með allt of mikið og okkur langar ekki til að frysta meira, pikla eða sulta. Við því er einfalt ráð sem hefur verið notað frá elstu tíð með góðum árangri við ámóta kringumstæður. Við sláum upp veislu. Eða gefum nágrannanum með okkur. Gnóttina er hollt að upplifa. Þegar við ...

23. september 2013

Heitir, langir sumardagar hreyfa við einhverju í genunum, einhverju ævafornu, frá þeim tíma þegar formæður okkar og feður bjuggu sunnar. Þessi órói er í ætt við Eyjahafsins bláa sjó, dökkgræn lauf og skugg– sæla lundi, brauð, vín og ólífur, hina klassísku matarþrenningu. Olían er sögð tengja þetta tvennt, brauðið og vínið. Miðjarðarhafsmenningunni lýkur þar sem ólífulundina þrýtur, segir gamall máls ...

25. ágúst 2013

Villisveppirnir koma að áliðnu sumri. Auðfundnastir eru furusveppir og lerkisveppir, sem eru fágætt sælgæti. Þeir vaxa í sambýli við nefnd tré, sérstaklega þau minni. Þessir sveppir mynda svampbotn undir hinu eiginlega sveppakjöti og eru bestir svo ungir að svampbotninn hefur ekki myndast, aðeins kjötið. Þeir eru fallega gulir og séu þeir þurrkaðir og settir í þéttlokaða krukku gefa þeir frá ...

18. ágúst 2013

Gulrætur eru dásamlegar og hægt að hafa þær ferskar í allt að átta mánuði á ári, frá júlí þegar farið er að grisja og út febrúar, ef geymslur eru góðar. Á haustin, þegar kappnóg er til, þá er freistandi að gera gulrótarsafa. Ég fékk hann fyrst fyrir fjórum áratugum í Jarðarberjakjallaranum í Kaupmannahöfn. Til þess að gera gulrótarsafa þarf að ...

16. ágúst 2013

Sumarsalat á Íslandi er oftast gert úr tómötum, gúrkusneiðum og blaðlauk, steinselju eða fersku kryddi og svo salatblöðum. En hjá þeim sem ekki rækta tómata eða gúrkur og vilja nota eigin framleiðslu gæti sumarsalatið verið svona: Salatblöð af ýmsu tagi, basilíkublöð, kerfill eða önnur villijurtarblöð sem enn finnast, steinselja, grisjunargulrætur, dill, síðasta næpan fínt skorin, graslaukur eða graslauksblóm og morgunfrúar- ...

16. ágúst 2013

Hrútaber eru alvillt og farin að láta miklu meira á sér bera. Bæði af því kjarr og skógur hefur aukist og sauðkindin nær ekki að hreinsa láglendisgróðurinn. Þau eru svolítið beisk og því betri með kjöti en með sætindum. Þau fást ekki í verslunum og það gerir þau eftirsóknarverð. Helga Sigurðar telur þau ekki með, sem sýnir að þau hafi ...

14. ágúst 2013

Ég var búin að rækta í einhver ár þegar það rann upp fyrir mér að jafn mikill tími fór í snúninga eins og í verkin sjálf. Ég var alltaf á hlaupum eftir verkfærum sem ég hafði lagt frá mér hér eða þar og gat ekki fundið aftur. Dreymdi um körfukassa eins og ég hafði séð breskar hefðarfrúr í kvikmyndum bera ...

31. júlí 2013

 

Spergilkál

Á sumrin er best að borða það hrátt í forrétt með ídýfu eða hafa það í salat en sjóða það frekar þegar kemur fram á haustið.

Spínat

Venjulegt spínat kemur snemma á vorin, en vill hlaupa í fræ jafnvel strax í júní og það skeður hratt. Þá þýðir ekkert annað en að nota það strax, því blöðin bara minnka ...

30. júlí 2013

Á hinum Norðurlöndunum ber hvönnin þetta sama nafn. Latneska heitið á ætihvönn er angelica archangelica, eða erkiengilsjurt. Hér á landi var hún gjarnan kölluð erkihvönn. Hvað norræna nafnið táknar er ekki vitað. Hallgerður Gísladóttir hefur það eftir heimildarmönnum Þjóðminjasafnsins að „rætur hvanna, sem yxu undan sól, væru sætar en ef hvönnin óx á móti sól, áttu þær að vera rammar ...

29. júlí 2013

Þegar kúmenið er þroskað síðsumars hefur mér verið kennt að bíða þangað til fræið er rétt að byrja að falla úr fræhúsunum. Taka þá einn og einn knúpp eða blómkörfu, klemma hana saman með fingrunum og strjúka fræin úr fræhulstrunum niður í skál. Kúmen er notað í brauð. Amma mín hitaði kúmen í mjólkinni, sem átti að fara í laufabrauðið ...

17. júlí 2013

Spínat þarf að fá góða vökvun þegar það er að vaxa og má ekki standa of þétt. Það inniheldur mikið af vítamínum og járni en líka oxalsýru og hún þykir ekki eins æskileg. Þess vegna er spínatið kreist vel eftir að það hefur verið soðið. Það er samt frábærlega gott hrátt og með dökkum púðursykri er það sælgæti. Á gróskumikil ...

15. júlí 2013

Sólin og Vetrarbrautin ferðast um himingeiminn. Á meðan snúast jörðin og pláneturnar um sólina á mismunandi hraða. Eftir jafndægur á vori fer jörðin að þoka sér fram fyrir sólina eftir sínum sporbaug. Vegna möndulhallans er sumar á norðurhveli þegar jörðin er stödd fyrir framan sólina. Að vita að við erum fyrir framan sólina er svolítið eins og að fá fréttirnar ...

14. júlí 2013

Brönugras (Dactylorhiza maculata)Framan af sumri er gaman að fylgjast með blómunum. Snemma koma hófsóleyjar í skurðbakka og votlendi. Svo birtast fífla-, sóleyja- og súrubreiður í túnum og móum. Lúpínan málar melana bláa. Kúmen og kerfilplöntur veifa hvítum blómunum hátt yfir lágvaxnari gróðri. Og það er eitthvað sérstakt við mjúk-fjólubláa litinn á hrafnaklukkunni. Seint í júní má fara að líta eftir gleym-mér-ei og ...

13. júlí 2013

Sumargrænmetið hefur sætari keim, bragðlaukarnir búnir að fá nóg af beiskjunni enda margt nýtt að finna. Sumarbragðið finnst á fyrstu fljótsprottnu kartöflunum sem dekrað var við og kannski spergilkálsplöntu eða gulrót, sem þarf að grisja. Svo koma baunir eða kúrbítur úr gróðurskála, tómatar og gúrkur, allt eftir því hverju hefur verið plantað á hverjum bæ. Salatið er fullsprottið og ...

10. júlí 2013

Valurt og býflugaValurt er innflutt, þó hún sé búin að fá hér ríkisfang. Hún vex nánast hjálparlaust en er þó ekki villt. Hún var þekkt lækningajurt meðal Grikkja og rómverskum hermönnum var kennt að nota hana til að lækna sár og láta bein-brot gróa. Hún gengur undir nafninu comfrey á ensku en valurt gæti verið komið af sögninni að vella, vegna þess ...

09. júlí 2013

Dill og kartöflugrasDásamlegt krydd, en hefur eins og margt annað tilhneigingu til að spretta snemma úr sér. Því er gott ef hægt er að sá því tvisvar, fyrst snemma á vorin og svo aftur í júní. Dill er svo fínlegt að það er mjög auðvelt að þurrka það til vetrarins. Það er ekki bragðsterkt þurrkað, en rækti maður það sjálfur er sjálfsagt ...

07. júlí 2013

Söfnun jurta
Um söfnun jurta gildir það sama og annars staðar í lífinu. Ef ég hrifsa harkalega í jurtirnar og ríf þær, af því ég er ergileg eða hef ekki meðferðis brúkleg verkfæri, finn ég að mér líður illa og ég fer að afsaka við þær meðferðina og reyna að vanda mig og hætta að flýta mér. Það þarf ...

05. júlí 2013

Sé það nefnt að leggja sér arfa til munns þá er gjarnan glott við tönn og gefið í skyn að ætíð sé nú nóg af honum. Þetta er alger misskilningur. Júní er mánuðurinn þegar arfinn er blaðmikill og safaríkur og þá er sjálfsagt að láta hann ekki ganga sér úr greipum. Eftir það fer hann að mynda fræ og er ...

04. júlí 2013

Þegar áliðið er sumars kemur fyrir að rígfullorðnir karlmenn, sem eru í heimsókn og hafa rölt út í garð, koma inn með undirfurðulegan sælusvip og hendurnar fyrir aftan bak. Síðan játa þeir á sig ómótstæðilegan rófnaþjófnað. Þetta verður til þess að ég fer að líta eftir rófunum, sem sáu mest um sig sjálfar. Byrjandi trénun eða maðkur geta valdið því ...

01. júlí 2013

Radísur, fyrsta uppskeranKlettasalat
Þetta er ný tegund hér á landi, sem heitir rúkkoló, en íslenska nafngiftin virðist ætla að halda. Það nýtur vaxandi vinsælda enda auðræktanlegt og furðulegt að það skuli ekki hafa borist hingað fyrr. Klettasalat vex nánast villt við Miðjarðarhafið árið um kring. Það vex vel bæði úti og inni, kemur snemma upp en hleypur líka snemma í fræ. Lengi ...

29. júní 2013

Grænkál
Það er frumstæð tegund og auðveldara að rækta það heldur en aðrar káltegundir og það kemur fyrr upp. Grænkál er bragðgott og mikilvægt að temja sér að borða það hrátt. Ég stífi það úr hnefa í hvert sinn sem ég geng um garðinn til að fá mótvægi gegn miðdegiskaffibollanum. Þessi sterkgræna jurt er nauðsynleg í fæðubúskapnum og auðugri en ...

19. júní 2013

Steinselja er mikið notuð hrá, til skrauts og í salöt en einnig má nota hana til bragðbætis í flesta rétti. Hún fer vel bæði með kjöti og fiski. Nú er hægt að fá fjölbreyttari tegundir fræja. Stórvaxin steinselja með slétt blöð kemur fyrr upp en sú hrokkna, sem er afar lengi að spíra og vex hægt en er dugleg þegar ...

18. júní 2013

Einstakar urtaveigar eru gerðar úr einstökum hlutum jurta eða allri plöntunni. Það var Paracelsus (1493–1541) sem auðgaði lyfjasafn lækna „með því hann leitaðist við að ná til hins virka kjarna ýmissa lyfjaefna, einkum jurta með því að gera úr þeim vínandaseyði“. Við erum því að öðlast svolitla hlutdeild í leyndardómum gullgerðarlistarinnar með gerð urtaveiga því margt af því sem ...

18. júní 2013

Á vorin er gnótt af grænum blöðum, villtum og ræktuðum. Þegar líður að sumri fara radísurnar, morgunfrúarblöðin, kúrbítsblómin og síðan tómatarnir að setja gulan og rauðan svip á matarborðið og með haustinu koma svo berin með höfugri liti og meira út í blátt. Fæðan hefur alla liti regnbogans og það má vinna með litunum á ýmsa vegu. Ein leiðin er ...

16. júní 2013

Það er árleg hátíð þegar fyrstu ræktuðu jurtirnar eru teknar inn, jafnvel þótt það séu aðeins blaðbroddar. Þeir stækka fljótt. Þann 12. maí 2002 hef ég skrifað hjá mér: – Búið að vera heldur kalt og oft næturfrost. Skrýtið að vera að rækta úti í frostinu. Ég tíndi úr gróðurhúsinu sellerístilka, steinselju og blaðbeðju frá í fyrra, sem allt var að ...

Stundum, þegar tími hefur ekki unnist til að fara út í garðinn eða það er vetur og við erum hugmynda- eða ráðalaus fyrir kvöldmatinn, þá hjálpar að taka pott út úr skápnum, láta hann á eldavélina og sjá hvort hann talar til okkar. Panna eða þungur steypujárnspottur kallar á aðra hugsun og önnur viðbrögð heldur en lítill, léttur stálpottur, sem ...

14. apríl 2013

Heit bolla með krossi eða hot cross bun, segir í enskri barnaþulu. Ég hef alltaf séð fyrir mér að kross væri ristur í deigið á bolludagsbollurnar og þær borðaðar ný bakaðar og heitar. Bátakökurnar frönsku styrktu þessa trú mína. Kyndilmessan 2. febrúar er haldin til að minnast þess að sól er farin að hækka á lofti. Hún er ein af ...

23. febrúar 2013

Te er einkum gert af blöðum og blómum plantna. Þá er hellt yfir jurtirnar sjóðandi vatni og látið trekkja svolitla stund. Betra er þó að láta vatnið ekki vera bullsjóðandi því þá tapast sumar af rokgjörnum olíum blómanna. Af þurrkuðum jurtum má nota 1 tsk fyrir hvern bolla en þrefalt meira af ferskum jurtum. Ef te á að notast sem ...

22. febrúar 2013

Af hverju að gera það einfalt ef hægt er að gera það flókið – segir þýskt máltæki. Þegar hráefnið er ferskt er engin ástæða til að elda flókna rétti. Þeir bæta engu við það sem fyrir er og oft er best að borða grænmetið hrátt. Nóg að gufusjóða það sem ekki á að vera hrátt og bæta við salti og góðri ...

17. febrúar 2013

Margir segja að fyrsta árið eða fyrstu árin sem þeir ræktuðu kartöflur hafi þeir fengið þessa líka fínu uppskeru og síðan ekki söguna meir. Þarna hafa sáðskipti mikið að segja. En það er fleira sem getur gert kartöfluræktandanum gramt í geði svo sem:

  • Of mikill ofanvöxtur á blöðum – athuga þá áburðargjöf
  • Stöngulsýki – taka plöntuna burt úr beðinu
  • Kartöflumygla – orsakast af ...
18. apríl 2012

Hin íslenska hveralykt er ekki eins blásaklaus og fögur og af er látið.
Efnið sem býr til hveralyktina, brennisteinsvetni (H2S)er þekkt eiturefni sem getur valdið óþægindum og jafnvel dauða ef það fer yfir ákveðin mörk.

Ef 30 mínútna meðaltal styrkur brennisteinsvetnis fer yfir 30 ppb (parts per billion - milljörðustuhlutar rúmmáls) má búast við því að fólk með astma og ...

Það eru ræturnar sem sóst er eftir. Þær eru sterkar og barkandi á bragðið og fara afar vel með vatnafiski. Þær má grafa upp frá því á vorin og fram á haust en það getur verið svolítið erfitt að finna hvernig þær liggja í moldinni og þarf að leita fyrir sér.

Piparrótarsósa
Nýuppgrafin rótin er þvegin og hreinsuð vandlega ...

21. september 2011

Til þess að framtíð okkar allra verði sjálfbær er mikilvægt að við pössum okkur á því að hanna með það í huga. Hönnun okkar þarf að vera útpæld og í samræmi við sjálfbæra framtíð.

Þýski iðnhönnuðurinn Dieter Rams hefur útbúið 10 boðorð hönnunar þar sem tekið er tillit til sjálfbærni.

Boðorðin 10 eru eftirfarandi:

  1. Góð hönnun er nýjungagjörn
  2. Góð hönnun ...
10. nóvember 2010

My sustainable house er skemmtilegur leikur sem getur frætt bæði krakka og fullorðna.
Hægt er að velja um tvo mismunandi leiki, einn þar sem umhverfið er í brennidepli en hinn kennir þér hvernig hægt er að byggja sjálfbært hús frá grunni.

Leikurinn um umhverfið kennir okkur hvernig við getum meðal annars minnkað úrgang og otkunotkun okkar. Hægt er að horfa ...

Ef við höfum náð að sá fleiri en einni salattegund eða sáð á mismunandi tímum er líklegt að við eigum salat úti í garði alveg fram að frosti. Höfuðsalat er yfirleitt vaxið úr sér þegar kemur vel fram í ágústmánuð, hausarnir farnir að rotna innan frá og orðnir ólystugir. Það borgar sig því að hugsa um salatið yfir sumarið, taka ...

16. október 2008

Rófur uxu hér á landi áður en kartöflur komu til sögunnar. Þær eru vinsælli hér en í mörgum öðrum löndum. Rófur, sem kálið hefur verið skorið af, geymast á köldum stað langt fram eftir vetri. Manngerðu sandsteinshellarnir á Suðurlandi eru fínar grænmetisgeymslur. Þaðan koma þær bestu á vorin, eins og þær hafi verið teknar upp í gær. Rófur eru góðar ...

15. október 2008
Haustið er skemmtilegur tími í garðinum. Það má taka margar vikur, jafnvel tvo mánuði, að taka upp úr görðunum og ganga frá. Það er æskilegt að hreinsa upp allt harðgresi, sem hefur náð sér á strik eða sáð sér innan um grænmetið yfir sumarið. Þegar ég nenni ekki að tína kamillublóm lengur, og þau eru farin að draga í land ...
01. október 2008

Vínguðinn Díoný sus átti erfitt í æsku. Seifur eignaðist hann með gyðjunni Semele en Hera fyrirgaf ekki framhjáhaldið og gerði stráknum allt til miska. Amma hans, Rea móðir Seifs, reyndist honum þó vel. Díoný sus uppgötvaði vínið og eftir það gerði Hera hann vitstola. Þá tók hann að ferðast vítt um veröldina, allt til Indlands og aftur heim. Ferðir hans ...

17. september 2008

Haustið, hvenær byrjar það? Þegar vötn og lygnar ár verða sterkblá eins og til að endurspegla trega himinsins. Þessi hausttregi minnir á sársætan söknuð konu sem er að eldast og það er gott og lífið er ljúft, en einstöku sinnum stingur upp kollinum endurminning frá munaðarfullum léttleika æskunnar. Þó maður væri heimskur þá – það var eitthvað við það. Um haustjafndægur ...

01. september 2008
Japaninn Dr. Yoshinori Nakagawa hefur þróað tannbursta sem hreinsar bakteríur og örverur úr munninum með virkni neikvæðra jóna.
Neikvæðar jónir hafa lengi verið notaðar til hreinsunar vatns og lofts og gagnast því einnig vel við tannhreinsun. Lósvirk titan málmstöng er innan í skafti tannburstans og haus burstans. Þegar ljós frá ljósaperu, flúorljósi eða dagsbirtu fellur á málmstöngina gefur málmurinn frá ...

Svansmerkt bíldekk

Með bíldekkjum er átt við bæði ný og sóluð dekk fyrir fólksbíla, fólks- og vöruflutningabíla,
hvort heldur sem um sumar- eða vetrardekk að ræða. Nagladekk eru hins vegar undanskilin og fást ekki svansmerkt.

Umhverfismerking
Norræna umhverfismerkið Svanurinn var stofnað í þeim tilgangi að að auðvelda þér og öðrum neytendum að finna vörur er hafa sem minnst skaðleg áhrif ...

07. janúar 2008

Umhverfismerking Svansins nær yfir ýmsar gerðir húsgagna og innréttinga, t.d. skápa, hillur, borð, kommóður og stóla, svo fátt eitt sé nefnt.

Umhverfismerking
Norræna umhverfismerkið Svanurinn var stofnað í þeim tilgangi að að auðvelda þér og öðrum neytendum að finna vörur er hafa sem minnst skaðleg áhrif umhverfið. Kröfur Svansins miðast við allan lífsferil vörunnar/ þjónustu, frá vöggu til grafar ...

07. janúar 2008

Orkufyrirtækið Svevind AB áformar að byggja stærsta vindmyllugarð í heimi við Piteå í Svíþjóð. Settar verða upp 400-1.000 vindmyllur með samanlagt uppsett afl allt að 4 GW. Árleg framleiðslugeta er áætluð um 10 TWst, sem er svipað og öll raforkuframleiðsla á Íslandi á þessu ári, án Kárahnjúkavirkjunar. Stofnkostnaður er áætlaður um 40 milljarðar sænskra króna (um 390 milljarðar ísl ...

Jón Gunnar OttóssonJón Gunnar Ottósson, forstjóri Náttúrufræðistofnunar Íslands, var í dag kosinn forseti Bernarsamningsins á aðildarríkjafundi samningsins í Strasborg í Frakklandi. Bernarsamningurinn fjallar um verndun villtra plantna, dýra og lífsvæða í Evrópu og er einn af grundvallar samningum Evrópu á sviði umhverfisverndar. Tæplega fimmtíu ríki Evrópu og Norður-Afríku eru aðilar að samningnum. Forseti Bernarsamningsins stýrir starfsemi hans og aðildarríkjafundum. Jón Gunnar var ...

Aðventudagar Sólheima alla daga til 16. desember

Árlegir aðventudagar Sólheima eru skemmtileg upplifun enda jólastemningin einlæg og munirnir sem framleiddir eru í vinnustofum Sólheima einstakir í sinni röð. Á kertaverkstæðinu má stundum leyfa litlum höndum að spreyta sig í kertagerð og það gleður börnin að geta gert eitthvað sjálf og vilja þá oft gefa sínum nánustu fallega litað kerti.

Staðurinn ...

Á þessu ári hefur meira en einn milljarður trjáa verið gróðursettur til að vinna gegn eyðingu skóga og loftslagsbreytingum. Þar munar mestu um 700 milljón tré sem hafa verið gróðursett í Eþíópíu. Þetta heimsátak í gróðursetningu á sér m.a. rætur í áeggjan keníska umhverfisverndarsinnans Wangari Maathai, sem hlaut Friðarverðlaun Nóbels árið 2004. Markmiðið um milljarð trjáa á árinu 2007 ...

Undirrituðum flaug í hug í dag leið til að hvetja til notkunar á minna skaðlegum ökutækjum. Það eru græn númer á ökutæki. Svipuð og gulu númerin á vinnutækjum sem mega nota litað dísel. Græn merki fengju þá ökutæki sem með einhverjum hætti eru framleidd eða breytt til að stuðla að minni losun gróðurhúsalofttegunda. Þannig væri greinilegt í umferðinni hverjir eru ...

28. nóvember 2007
Umhverfisráðuneytið efndi til upplýsingafunda um loftslagsmál fyrir alþingismenn og frétta- og blaðamenn í dag. Efnt var til fundanna vegna þess hversu mikið er um að vera á þessu sviði um þessar mundir. Í næstu viku hefst loftslagsráðstefna í Balí þar sem samningar hefjast um hvað taki við þegar Kyoto-bókunin rennur út og fyrr í þessum mánuði gaf Vísindanefnd Sameinuðu þjóðanna ...

Fasta - listin að hreinsa líkamann
Í dag miðvikudaginn 27. nóvember kl. 18:30 – 20:00 og á miðvikudag í næstu viku mun Kristbjörg Elín Kristmundsdóttir halda námskeið um heilbrigt mataræði, föstu, úthreinsanir og í heilsusamlegum aðferðum til að styrkja líkamann. Námskeiðið er haldið í Gerðubergi.
Þeir sem vilja geta farið í létta föstu á MAT, já Kristbjörg leiðbeinir um föstur ...

Völundur Jónsson í Grágæsadal heldur því fram í grein í Morgunblaðinu í gær að Töfrafoss sem átti ekki að hverfa heldur fara til hálfs á kaf í Hálslón sé nú horfinn og stæði hans liggi nú 7-8 metrum undir vatnsyfriborðinu.

Vöndur segir m.a. þetta í greininni: ...„Fyrir tæpum mánuði tók ég hins vegar ljósmynd sem sýnir glögglega að líklega ...

Þróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna birti í dag árlega skýrslu sína um þróun mannkyns þar sem er m.a. að finna lista þar sem mat er lagt á lífsgæði í 177 ríkjum, svo sem ævilíkur, menntunarstig og verga landsframleiðslu á mann. Ísland er nú í fyrsta sæti á listanum sem sú þjóð sem býr við bestu lífskjörin. Norðmenn höfðu vermt fyrsta sætið ...

Ný síða hefur litið dagsins ljós fyrir hina tískumeðvituðu og einnig þá sem eru í grænni kantinum. Fashion Conscience er vefverslun sem selur tískuföt sem eru umhverfisvæn að einhverju leiti. Slagorð vefsins er eftirfarandi: Það að vera í tísku og siðferðilega ábyrgur er eins einfalt og að:

  1. Segja NEI við barnaþrælkun og þrælabúðum
  2. Segja JÁ við lífrænum- og eiturefnalausum klæðnaði ...
27. nóvember 2007

Eins og fram kom í síðustu viku rakst Orkuveita Reykjavíkur á áður óþekkt virkjanleg svæði á heiðinni og áformar í framhaldinu rannsóknir á svæðinu við Litla-Meitil sem er suðvestan við Hengil. Til stendur að bora þrjár rannsóknarholur allt að 3000 metra djúpar.

Skipulagsstofnun hefur nú úrskurðað að rannsóknarboranir við Litla-Meitil og Eldborg í sveitarfélaginu Ölfusi þurfi að fara í umhverfismat ...

Rethink Games Ltd, er fyrirtæki sem Lili Larratea og Caroline Barnett reka í London og gefa út sitt fyrsta umhverfisvæna borðspil sem ber nafnið Rethink (ísl. Endurskoðaðu/Hugsaðu upp á nýtt).

Markmið leiksins er að fá fólk til að hugsa, eða endurmeta, hvernig hægt er að láta hluti í umhverfi okkar verða umhverfisvænni. Leikmenn læra um sjálfbæra hönnun með því ...

27. nóvember 2007

Umhverfisráðherra hefur birt auglýsingu um friðlýsingu Vífilstaðavatns og nágrennis en lýst var yfir friðun svæðisins sem friðland þann 2. nóvember sl. á degi umhverfisins í Garðabæ.

Í auglýsingunni sem er nr. Nr. 1064/2007, í Stj. B., kemur m.a fram að markmið með friðlýsingu þessari er að vernda vatnið ásamt fjölbreyttu og gróskumiklu lífríki þess. Friðlýsingunni er ætlað að ...

26. nóvember 2007

Nú þegar að kaupgleði landans er að ná hæstu hæðum og flestir halda að gefa þurfi efnislegar gjafir er gott að hafa í huga að góðar gjafir geta verið af allt öðrum toga.

Á vef Landverndar er stungið upp á því að þetta árið verði leitað nýrra og frumlegri leiða. Gefðu það fínasta og dýrmætasta sem þú átt, tíma og ...

26. nóvember 2007

Stjórnmálaskýrendur tóku eftir því að þegar vatni var hleypt formlega á vélar Kárahnjúkavirkjunar var ekki ein einasta silkihúfa nærstödd. Það var látið duga að yfirverkfræðingur framkvæmdarinnar ýtti á takkann. Skömmu síðar upplýsti yfirverkfræðingurinn í viðtali við Stöð 2 að kostnaður vegna virkjunarinnar væri kominn nokkrum milljörðum króna fram úr áætlun.

Álfheiður Ingadóttir, þingmaður Vinstri grænna, hefur lagt fram á Alþingi ...

Í nýrri skýrslu Oxfam góðgerðarsamtakanna kemur fram að náttúruhamfarir, sem rekja megi til veðurs séu nú fjórum sinnum algengari en fyrir tveimur áratugum. Að meðaltali eiga sér nú 500 náttúruhamfarir á heimsvísu stað á móti 120 áður. Í skýrslunni er fullyrt að ástæðuna megi reka til hlýnunar jarðar af völdum losunar gróðurhúsalofttegunda.

Oxfam lýsir einnig yfir ánægju um að niðurstöðu ...

Sænsku neytendasamtökin leggja til að nýir bílar verði merktir á sama hátt og ný heimilistæki miðað við hversu orkusparandi þeir eru og hversu mikið þeir menga. Heimilistæki eins og ísskápar og þvottavélar eru merkt með tilliti til orkunotkunar með mjög skýrum hætti þar sem notkunin er greind í nokkra flokka. Á sama hátt væri hægt að merkja nýja bíla til ...

Lamb skorið út úr trjástofniÁ morgun hefjast aðventudagar Sólheima og standa þeir til 16. desember. Aðventutemningin á Sólheimum er einstök, hátíðleg og skemmtileg dagskrá fyrir alla aldursflokka.
Jólamarkaður, námskeið, tónleikar, guðþjónusta, Kaffihúsið Græna kannan, Verslunin Vala Listhús, opnar vinnustofur

Laugardaginn 24. nóvember:

  • Kennsla í gerð aðventuljósa í kertagerðinni hefst kl. 13:00, Leiðbeinendur: Auður Óskarsdóttir og Erla Thomsen
  • Tónleikar í Grænu könnunni kl. 15 ...

Breska hönnunarstofan thomas.matthews hefur útbúið lista yfir það hvernig hægt sé að berjast gegn loftlagsbreytingum.

  1. Endurskoða
  2. Endurnýta
  3. Nota vistvæn hráefni
  4. Spara orku
  5. Deila nýjum hugmyndum með öðrum
  6. Hanna endingargott
  7. Velja hráefni úr næsta nágrenni
  8. Styðja góð málefni
  9. Veita innblástur, gleðja sig og aðra
  10. Spara pening

Hægt er að skoða hönnun stofunnar á thomas.matthews.com

23. nóvember 2007

Í ár býður Skógræktarfélag Reykjavíkur upp á nýjung í undirbúningi jólanna, með jólamarkað við Elliðavatn, í Elliðavatnsbænum. Jólamarkaðurinn opnar laugardaginn 24. nóvember og verður opinn alla laugardaga og sunnudaga fram að jólum eða tl 23. desmember, milli kl. 11:00 og 18:00.

Þar verða meðal annars til sölu munir eftir íslenska hönnuði, handverks- og listiðnaðarfólk. Einnig skreytingar, kransar, og ...

Á morgun er haldinn Buy Nothing Day (ísl. Ekki kaupa neitt í dag dagurinn) í Bandaríkjunum en 24. í öðrum löndum. Eins og margir vita þá er Þakkargjörðarhátíðin í Bandaríkjunum nú um helgina. Buy Nothing Day er ekki til þess að fólk kaupi ekki neitt yfir hátíðir eins og Þakkargjörðarhátíðin eða jólin, heldur til þess að staldra aðeins við og ...

22. nóvember 2007

Samkomulag sem Sveitarfélagið Ölfus gerði við OR (eða öfugt) þ. 28. apríl 2006 um greiðslur v. orkuvera á Hellisheiði og á Hengilssvæðinu ber nú aftur á góma.

Ástæða þess að farið er að skoða þetta samkomulag nú í kjölinn (Samkomulag milli OR og Sveitarfélagsins Ölfuss um ýmis mál sem tengjast virkjun á Hellisheiði*) er einfaldlega sú staðreynd að hann lyktar ...

Við ferðumst aftur í tímann og erum komin til ársins 1956. Þetta er árið sem Elvis Presley færir okkur lagið Hound dog, Johnny Cash gefur út Walk the line og slagarinn Blue Suede Shoes eftir Carl Perkins heyrist oft og títt í útvarpinu. En hvern hafði grunað að sama ár yrði fundið upp útvarp sem gengur fyrir sólarorku? Útvarpið sem ...

22. nóvember 2007

Drykkir sem neytt er með það að markmiði að ná fram örvandi áhrifum eru almennt kallaðir orkudrykkir. Þetta samheiti er þó villandi þar sem það gefur til kynna að um orkugefandi drykki sé að ræða. Svokallaðir orkudrykkir innihalda samt ekki meiri orku, þ.e. hitaeiningar, en margir aðrir drykkir og í dag eru jafnvel til “light” orkudrykkir sem eru í ...

22. nóvember 2007

Hagkaup fær vottun til vinnslu á pasta- og tómatvörum sem seldar eru undir vörumerkinu Ítalía. Um er að ræða hluta af því vörumerki og fær Hagkaup heimild til að merkja þær
afurðir sem lífrænar og setja vottunarmerki Túns á þær.

Hagkaup fær vottun Túns á því að öll hráefni vottaðra vörutegunda eru ræktuð með lífrænum aðferðum í sátt við náttúruna ...

Allmargir jarðskjálftar hafa fundist á og við Selfoss í kvöld. Hrina smáskjálfta hófst í morgun og voru skjálftarnir framan af degi flestir, skv. óyfirförnum mælingum á vef Veðurstofu Íslands, af stærðargráðunni 1 til 1,5 á Richter og fundust ekki.

Páll Bjarnason tæknifræðingur sagði í viðtali við Rás 2 að þegar að fyrri stóri skjálftinn reið yfir (um 3 á ...

Til að hvetja rekstraraðila farfuglaheimila á Íslandi til að vinna markvisst að umhverfismálum ákvað stjórn Farfugla árið 2003 að þau farfuglaheimili sem uppfylla ákveðin viðmið á sviði umhverfismála fái heimild til að kalla sig „Græn farfuglaheimili“.

Því til staðfestingar fá þau að nota umhverfismerki samtakanna. Þessi viðmið byggja á almennum gæðastöðlum sem öll farfuglaheimili þurfa að uppfylla. Til að fá ...

Jóla- og tækifæriskort Skógræktarfélags Íslands 2007 eru nú komin út

Á kortinu er mynd af málverkinu „Haustlauf“ eftiri Ágúst Bjarnason. Sérstök hvatning er á kortinu, þar sem fram kemur að fyrir hvert selt kort gróðursetur félagið eitt tré. Kortin eru seld 10 saman í búnti með umslagi og kostar stykkið kr. 100. Búntið er því á einungis kr 1.000 ...

20. nóvember 2007

Kvikasilfur í fæði er aðallega að finna í fiski. Kvikasilfur er í öllu sjávarfangi og ferskvatnsfiski af náttúrulegum orsökum og hefur ávallt verið þar til staðar. Stærsta náttúrulega uppspretta kvikasilfurs er álitin tilkomin vegna eldgosa og veðrunar bergs. Iðnaður og önnur starfsemi manna veldur einnig losun kvikasilfurs í andrúmsloft, höf og vötn. Í seti ummyndast kvikasilfur í kvikasilfursamband, metþlkvikasilfur, sem ...

20. nóvember 2007
Síðast liðna þrjá mánuði hefur háskólanám í umhverfisfræðum verið í fullum gangi á Sólheimum. Sesseljuhús umhverfissetur og CELL, bandarísk menntasamtök standa að náminu en CELL stendur fyrir "Center for Ecological Learning and Living". Þessi samtök bjóða upp á svokallað "Study Abroad Program’ en þá gefst bandarískum stúdentum tækifæri að fara út í heim að læra og er það metið til ...

Í janúar árið 2002 gaf Evrópusambandið út reglugerð nr. 178/2002/EC um almennar meginreglur og kröfur samkvæmt lögum um matvæli, um stofnun Matvælaöryggisstofnunar Evrópu og um málsmeðferð vegna öryggis matvæla. Þessi reglugerð og aðrar reglugerðir henni tengdri hafa nú verið teknar upp í EES samninginn og taka að hluta til gildi hér á landi í maí 2008.

Grunnmarkmið reglugerðarinnar ...

20. nóvember 2007

660 athugasemdir bárust til Skipulagsstofnunar vegna umhverfismats Bitruvirkjunar sem Orkuveita Reykjavíkur vill reisa á Hellisheiðinni. Vefurinn hengill.nu hafði án efa mikið að segja enda var almenningi þar auðveldað að senda inn athugasemdir, nokkuð sem flækst getur fyrir fólki. Fjölmargir aðilar kveða sér hljóðs og lýsa andúð sinni á framkvæmdunum.

Nú síðast í dag lýsti Aldís Hafsteinsdóttir bæjarstjóri Hveragerðis (en ...

Vísindamenn sem vinna sín vísindastörf, en eru einnig á móti virkjunum, hafa verið spurðir hvort að þeir séu ekki að láta skoðanir sínar hafa áhrif á vísindarannsóknir sínar.

ALDREI HAFA VIRKJANASINNAR VERIÐ SPURÐIR SLÍKRA SPURNINGA?

Aldrei hafa þeir verkfræðingar og vísindamenn sem vinna að því að virkja á Íslandi verið spurðir að því hvort að þeir séu að láta persónulega ...

Námskeið um hvernig á að útbúa einfaldan en næringarríkan mat fyrir börn frá 6 mánaða aldri. Farið verður yfir hvaða fæðutegundum er gott að byrja á og hvenær.
Námskeiðið er haldið hjá Maður lifandi Borgartúni 24, þriðjudaginn 20. nóvember kl. 20:00 - 22:00.

Einnig verður kennt að meðhöndla og búa til rétti sem innihalda:

  • ávexti og grænmeti
  • þurrkaða ávexti ...
19. nóvember 2007

Það er alltaf mikil stemning þegar fjölskyldan fer saman í Heiðmörk til að höggva sitt eigið jólatré. Í ár verður opið í Hjalladal í Heiðmörk helgarnar 15.-16. og 22.-23. desember á milli klukkan 11 til 16. Dagur B. Eggertsson borgarstjóri mun vígja jólaskóginn laugardaginn 15. desember klukkan 11 og höggva fyrsta jólatréð.

Jólasveinar koma í heimsókn alla dagana ...

Í Morgunblaðinu í dag er spurt stórt á forsíðu „Er hægt að byggja grænt á Íslandi?“. Yfirsögnin er eins og inngangur í greinarflokkinn „Út í loftið“ sem verið hefur í blaðinu síðustu sunnudaga og fjallar um umhvefisáhrif neyslu og hvað venjuleg fjölskylda getur gert til að taka ábyrgð gagnvart umhverfinu.

Niðurstöðu spurningarinnar ætti engan að undra og hvað síst okkur ...

Umhverfisráðuneytið hefur nú óskað efitr samþykki þess við sveitarstjórn Skafrárhrepps í Vestur-Skaftafellssýslu að Langisjór verði hluti Vatnajökulsþjóðgarðs ein Langisjór er eitt tærasta fjallavatn á Íslandi og rómuð náttúruperla.

Landsvirkjun var með áform um að veita Skaftá í Langasjó og nýta vatnið til virkjunar í Tungnaár og Þjórsársvæðinu en við það myndi vatnið missa rómaðan tærleika sinn. Einnig var ætlunin með ...

Vísindanefnd Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar (IPCC) hefur samþykkt samantekt á 4. yfirlitsskýrslu sinni um loftslagsbreytingar. Viku löngum fundi nefndarinnar lauk í Valencia á Spáni í dag. Samantektin er ætluð stefnumótendum og í henni eru dregnar saman helstu upplýsingar um stöðu vísindalegrar þekkingar á loftslagsbreytingum – orsökum þeirra, umfangi og afleiðingum, en einnig varðandi aðgerðir til að draga úr loftslagsbreytingum og aðlagast ...

Íslenska gámafélagið ehf. og Stykkishólmsbær hafa gert með sér samkomulag um flokkun sorps og moltugerð í sveitarfélaginu.

Stykkishólsbær hefur unnið ötullega að umhverfismálum í sveitarfélaginu og hefur metnaðarfulla umhverfisstefnu að leiðarljósi. Sjá frétt hér á vefnum frá í gær.

Fyrst allra sveitarfélaga á Íslandi mun Stykkishólmsbær taka skrefið til fulls í flokkun sorps og hefja slokkun á sorpi og moltugera ...

16. nóvember 2007

Í dag 16. nóvember er „dagur íslenskrar tungu“ en að tillögu menntamálaráðherra ákvað ríkisstjórn Íslands, haustið 1995, að 16. nóvember ár hvert, sem er fæðingardagur Jónasar Hallgrímssonar, yrði dagur íslenskrar tungu. Í framhaldi af því hefur menntamálaráðuneytið árlega beitt sér fyrir sérstöku átaki í þágu íslensks máls og helgað þennan dag rækt við það. Með því móti beinist athygli þjóðarinnar ...

Í auglýsingu frá sveitarfélaginu Ölfus sem birt var m.a. í Dagskránni 15.11.07 eru kynntar breytingar á deiliskipulagi virkjunarsvæða á Hellisheiði. Í lið 4 er kynnt breyting sem felur í sér að lögn fyrir neyðarlosun verði ofanjarðar en ekki neðanjarðar eins og var í samþykktu skipulagi. Síðan er farið í verkfræðilegar úskýringar á þessari beiðni og látið í ...

16. nóvember 2007

Þórunn Sveinbjarnardóttir umhverfisráðherra hefur ákveðið að skipa starfshóp til að skoða möguleika á að koma á framleiðendaábyrgð á pentpappír, t.d. pappír sem er notaður í dagblöð, tímarit, bæklinga og bækur.

Inn á söfnunarstöðvar sveitarfélaga, í grenndargáma og með heimahirðu almenns heimilisúrgangs kemur verulega mikið af óumbeðnum pósti, s.s. dagblöðum og auglýsingarbæklingum. Magn fjölpósts hefur aukist um 76% frá ...

Árlegur jólabasar Waldorfskólans í Lækjarbotnum verður haldinn laugardaginn 17. nóvember frá kl. 12:00-17:00.

Á basarnum er hægt að horfa á brúðuleikhús, súpuleikhús, veiða í veiðitjörn og fá sér kaffi, heitt súkkulaði og dýrindiskökur og annað meðlæti. Llítlir dvergar og álfar reka einnig lítið kaffihús fyrir börnin og bjóða upp á smátt góðgæti af öllum gerðum.

Jólabasarinn er löngu ...

Rendur er nýtt hönnunarfyrirtæki sem:
  • hefur að leiðarljósi að framleiða gæða vörur þar sem mismunandi samspil efnis, hönnunar og handverks gerir hvert stykki einstakt
  • notar ónotað umfram efni og afganga í stað þess að stuðla að meiri framleiðslu og hefur þannig jákvæð áhrif á umhverfið
  • vinnur með handverksfólki á Íslandi og ný tir þekkingu þeirra sem má rekja til gamalla ...
15. nóvember 2007

Í morgun var skrifað undir viljayfirlýsingu um stofnun félagsins Suðurlinda. Að þessu stóðu sveitarfélögin Grindavík, Hafnarfjörður og Vogar. Markmið félagsins er að standa vörð um sameiginlega hagsmuni sveitafélaganna um náttúruauðlindir í landi þeirra. Í viljayfirlýsingunni kemur fram að sveitarfélögin þurfa að eigi gott samstarf um skipulag og framkvæmdir á auðlindasvæðum.
Auðlindirnar sem eru í umdæmi þessara sveitarfélaga eru Trölladyngja, Sandfell ...

Á vef Flóahrepps segir:

Á fundi sveitarstjórnar Flóahrepps þann 14. nóvember s.l. voru lagðar fram tvær tillögur að aðalskipulagi fyrrum Villingaholtshrepps, tillaga A og tillaga B sem kynntar voru á opnum fundi í Þjórsárveri 25. júní s.l.

Tillaga A gerir ráð fyrir hugsanlegri Urriðafossvirkjun en tillaga B gerir ekki ráð fyrir virkjun.

Á undanförnum mánuðum hefur sveitarstjórn Flóahrepps ...

15. nóvember 2007

Stykkishólmsbær hefur unnið ötullega að umhverfismálum í sveitarfélaginu á undanförnum árum og hefur metnaðarfulla umhverfisstefnu að leiðarljósi. Nú þegar hefur sveitarfélagið fengið Green Globe Benchmarked vottun sem er merki þeirra fyrirtækja og samfélaga sem hafa náð viðmiðum Green Globe og vinna að fullnaðarvottuninni Green Globe Certified. Til þess að hljóta endanlega vottun þarf sveitarfélagið því að uppfylla margþætt umhverfisskilyrði þ ...

Rapparinn Dr. Octagon (einnig þekktur sem Kool Keith og Black Elvis) er talsmaður fyrir umhverfið. Lag hans Trees má finna á plötu hans frá 2006, The Return of Dr. Octagon.
Þó lagið sé ekki beint rökrétt og skiljanlegt þá kemur það samt skilaboðum á framfæri:

“Watch your atmosphere and pesticides / Control damaging trees and roots / A bunch of chemicals y ...

15. nóvember 2007

Kolviður er sjóður sem miðar að því að binda kolefni í gróðri og jarðvegi í þeim tilgangi að draga úr styrk koldíoxíðs (CO2) í andrúmslofti. Viðskiptavinir Kolviðar kaupa kolefnisbindingu til þess jafna útblástursmengun ökutækja sinna og vegna flugferða. Reiknilíkan á vefsíðu Kolviðar býður viðskiptavinum að leggja fé í sjóðinn sem síðan fjármagnar skógræktaraðgerðir s.s. gróðursetningu trjáa á svæðum ...

Framtið byggðar á Vestfjörðum hefur um langa hríð hangið á bláþræði. Framtíð í ferðamannaiðnaði gæti orðið björt enda búa Vestfirðir yfir stórkostlegri náttúrufegurð. Hvað aðra uppbyggingu áhrærir eru bættar samgöngur einna miklivægasti þátturinn og tekur það að sjálfsögðu líka til framtíðar ferðamannaiðnaðarins. Lengi hefur staðið til að bæta úr því en betur má ef duga skal. Óþolimóðir Vestfirðingar vilja bjarga ...

Hvort er umhverfisvænna að nota pappabolla eða keramikbolla?

Eða réttara sagt „hvort hefur minni neikvæð umhverfisáhrif“, notkun einnota pappabolla eða margnota keramikbolla? Það fyrsta sem hvarflar að okkur er að margnota keramikbollinn hljóti tvímælalaust að vera umhverfisvænni. Í grein eftir grænu drottninguna Lucy Siegle veltir hún þessu fyrir sér á alla vegu. Hún vitnar í rannsóknir sem leiddu í ljós ...

Í tilkynningu frá Náttúruverndarsamtökum Íslands segir:

Nú neita þeir pólitíkinni ákaft stjórnmálamennirnir. Ákvarðanir Landsvirkjunar séu teknar á viðskiptalegum forsendum en ekki pólitískum. Þetta er þekkt aðferð stjórnmálamanna til að koma sér hjá gagnrýni eða falla frá fyrri ákvörðunum án þess að viðurkenna það.

Árni Mathiesen lýsti því yfir í viðtali við Fréttastofu RÚV á sunnudaginn að ríkisstjórnin hefði ekki skipað ...

Móna Róbertsdóttir Becker
Fædd 1988
Sími: 483 1500 – Gsm: 659 1861

Nám

2006-dato Borgarholtsskóli – Listnámsbraut - Fjölmiðlafræði.
Mun útskrifast sem stúdent og fjölmiðlatæknir vorið 2008. Þegar með stúdentspróf í jarðfræði, dönsku, bókfærslu, þjóðhagfræði, rekstrarhagfræði og líffræði
2004-2006 Verzlunarskóli Íslands – Náttúrufræðibraut – Líffræðisvið
2003–2004 Réttarholtsskóli, Reykjavík – Grunnskóli 10. bekkur
2000–2003 Þinghólsskóli, Kópavogi – Grunnskóli 7. – 9. bekkur
1998–2000 Valentin-Traudt-Schule, Þýskalandi – Grunnskóli ...

12. nóvember 2007

Í vor stofnuð mæðgurnar Ásdís Ósk Einarsdóttir og Arndís Harpa Einarsdóttir búð með sanngirnissvottaðar vörur. Fair Trade búðin býður upp á fjölbreyttar vörutegundir, bæði gjafavörur, búsáhöld, leikföng, skartgripi, ritföng vefnaðarvörur og matvörur.

Sanngirnisvottun er nokkurs konar viðskiptasamband framleiðanda, innflytjanda, verslana og neytenda, sem er opið, gagnkvæmt og með virðingu fyrir öllum hlutaðeigendum. Sanngirnisvottun eru ekki styrkir eða niðurgreiðsla til bænda ...

Orka úr landi Grindavíkur verður í ljósi frétta frá ársfundi SSS varla seld hugsanlegu álveri í Helguvík. Þar með ríkir óvissa um orkuöflun fyrir 2. áfanga álversins. Viðræður Landsvirkjunar og Norðuráls hafa ekki heldur borið árangur enda sýnt að aðrir aðilar geta greitt betra verð en áliðnaðurinn á að venjast. Í áformun Norðuráls er gert ráð fyrir umtalsverðri orku úr ...
11. nóvember 2007

Félagar í samtökunum Saving Iceland reistu ábyrgðaraðilum Kárahnjúkavirkjunar niðstöng á föstudagskvöldið 9. nóvember. Á níðstönginni var stytta Jóns Sigurðssonar látin halda þangað til hún (þ.e. níðstöngin) var tekin niður af vörðum íslenskra laga.

“Við höfum reynt allar löglegar leiðir og jafnvel ögrað ramma laganna í viðleitni okkar til að sporna gegn viðurstyggð eyðingarinnar. Það er auðvitað svolítið galið að ...

Nú stendur yfir á Ísafirði vetrarþing sem Framtíðarlandið stendur fyrir undir yfirsögninnni „Vestfirðir á teikniborðinu“.

Í kynningu á þinginu segir m.a.: „Í þröngum fjörðum Vestfjarðakjálkans hafa Íslendingar í hundruð ára lifað í sambýli við myrkur, einangrun og óútreiknanleg náttúruöfl. Í gegnum þá sögu hafa Vestfirðingar tileinkað sér atgervi, ósérhlífni og þor sem á sér fáa líka. Þessir eiginleikar sjást ...

Nú, daginn eftir að Landsvirkjun viðurkennir loks opinberlega að kostnaðaráætlun Kárahnjúkavirkjunar standist ekki og að framkvæmdir séu komnar nokkra milljarða framúr áætlun, lýsir Friðrik Sóphusson forstjóri því yfir að ekki verði samið við álfyrirtæki á Suður og Vesturlandi „í bráð“ um raforkukaup en viðræður séu í gangi við tvö orkufrek fyrirtæki af annarri gerð, annars vegar netþjónabú og hinsvegar kísilhreinsunarstöð ...

Fréttablaðið birti í dag á forsíðu sinni í stóru letri „Fokið í flest skjól ef við virkjum ekki“. Þetta var haft eftir Ólafi Áka Ragnarssyni sveitarstjóra Ölfuss.
Sveitarstjórinn segir að neikvæð afstaða Hvergerðinga til Bitruvirkjunar hafi ekki úrslitaáhrif um hvort að af virkjunum í Henglinum verði eður ei og rafmagnið hafi þegar verið eyrnamerkt álveri í Helguvík og því verði ...
Að háma í sig kökur og sætindi er ekki eina ástæða þess að börn fitna. Samkvæmt rannsóknum sem birtar voru í nóvember útgáfu tímaritsins Pediatrics, eru börn sem ekki fá nægan svefn í sérstaklega mikilli hættu á að verða of feit.

Rannsóknin fólst í því að skoða tengsl á milli lengd svefns og hættu á yfirþyngd barna í þriðja til ...
09. nóvember 2007

Verslunin Toys'R'Us hefur tilkynnt Neytendastofu að hún hafi ákveðið að innkalla föndurperlur sem geta reynst lífshættulegar ef börn gleypa þær. Um er að ræða föndurperlur sem eru bleyttar með vatni til að festa þær saman. Upplýsingar um vöruna er að finna á blaðsíðu 64 í jólabæklingi Toys'R'Us.

Hér á vefnum er fjallað um öryggi leikfanga og í því sambandi leitast ...

Í tilkynningu frá Náttúruverndarsamtökum Íslands segir:

Landsvirkjun hefur um langan tíma þráast við að viðurkenna að Kárahnjúkavirkjun muni fara fram úr kostnaðaráætlun. Samkvæmt frétt á Stöð 2 liggur nú fyrir játning og munar nokkrum milljörðum.

Stöð 2, 08. nóv. 2007 18:45 .
Kárahnjúkavirkjun komin fram úr kostnaðaráætlun .
„Kárahnjúkavirkjun er komin fram úr kostnaðaráætlun og munar nokkrum milljörðum króna“. Þetta kemur ...

Haustráðstefnu Matís, Matur og framtíð, verður haldin á Grand Hótel þann 15. nóvember 2007, frá kl. 12:30 til 16:30

Velt verður upp ýmsum spurningum á borð við hvers vegna grænmeti sé hollt, hvort þorskeldi eigi framtíð fyrir sér á Íslandi, hvers vegna fólk vill ekki stressaðan eldisfisk og hvort fólk viti yfir höfuð hvaðan maturinn þeirra kemur.

Á ...

08. nóvember 2007

Neytendastofa hefur úrskurðað að auglýsing Heklu um græna bíla séu villandi og brjóti í bága við lög. Langsótt væri að tala um græna bíla þótt bílaumboðið greiddi kolefnisjöfnun i eitt ár fyrir hvern slíkan bíl.

Neytendastofa hefur því sent eftirfarandi tilmæli til Heklu hf.:
„Að mati Neytendastofu er framsetning auglýsinganna til þess fallin að vera villandi og því ekki í ...
08. nóvember 2007
Mikið hefur verið rætt um jarðhita undanfarið - en ein grundvallarspurning hefur orðið útundan:
Hvaða máli skiptir hver á jarðhitann?

Hverjir eiga jarðhitann í dag? Hvaða afleiðingar getur það haft að jarðhiti færist í meira mæli í einkaeign? Skiptir máli hvort eigendur eru innlendir eða erlendir? Hvaða grundvallarhagsmuni þarf að verja? Hvernig er hægt að tryggja að þjóðin njóti arðs af ...
08. nóvember 2007

Friðrik Sophusson sagði - ekki fyrir löngu - að nú yrði að grípa tækifærið og semja um gott orkuverð við stóriðjufyrirtæki. Slíkt tækifæri kæmi e.t.v. ekki aftur.

Nú vill Davíð Oddsson bíða með slíkar fjárfestingar því vextina getur hann tæpast hækkað meira og þrátt fyrir að hann hafi hækkað vexti látlaust undanfarin misseri bendir ekkert til að stóriðjan eða Landsvirkjun ...

07. nóvember 2007

Í fréttatilkynningu frá Umhverfisráðuneytinu segir:

Umhverfisráðuneytið hefur hnekkt ákvörðun Skipulagsstofnunar um að fyrirhuguð virkjun í Hverfisfljóti skuli ekki sæta mati á umhverfisáhrifum. Telur ráðuneytið að umhverfisáhrif framkvæmdanna geti orðið umtalsvert og því verði ekki komist hjá því að fallast á kröfu kærenda* um að framkvæmdin sæti mati á umhverfisáhrifum.

Fyrirhuguð framkvæmd við virkjun Hverfisfljóts samanstendur einkum af gerð ný s ...

06. nóvember 2007

Þann 2. nóvember sl. tilkynnti japanski bílframleiðandinn Subaru að þeir væru með nýjan rafbíl sem tvöfaldar hina hefðbundna akstursgetu eldri rafbíla. Þessi bíll á að ná 200 Km akstri á hleðslunni og það tekur aðeins 15 mínútur að hlaða rafhlöðuna að nýju. Galdurinn er fólginn í nýjum vanadium rafhlöðum sem eru unnar með nanótækni og ná þannig aukinni hleðslu og ...

06. nóvember 2007
NA

Fuglavernd heldur fræðslufund fimmtudaginn 8. nóvember kl. 20.30 í salnum Bratta í Kennaraháskólanum við Stakkahlíð. Guðmundur A. Guðmundsson heldur fyrirlestur undir yfirsögninni „Heimskautslöndin unaðslegu“.

Aðgangur er öllum opinn og er ókeypis fyrir félaga í Fuglavernd en kostar annars 200 kr.

Guðmundur A. Guðmundsson, Náttúrufræðistofnun Íslands, hefur tekið þátt í fjórum sænskum leiðöngrum á rannsóknarskipum um norðurhjara. Fyrsti leiðangurinn var ...

Einstaklingar tilbúnir til að leggja meira að mörkum til umhverfismála

Fjórir af hverjum fimm íbúum rúmlega tuttugu landa segjast reiðubúnir til að færa persónulegar fórnir í baráttunni gegn loftslagsbreytingum, samkvæmt nýrri skoðanakönnun BBC. 22.000 manns tóku þátt í könnuninni sem framkvæmd var í 21 landi en könnunin fór á meðal annars fram í Bandaríkjunum og Kína þar sem losun ...

Kirkjubæjarstofa- Fræðasetur á sviði náttúru, sögu og menningar heldur upp á tíu ára afmæli sitt með ráðstefnu sem haldin er dagana 9.- 10. nóvember 2007
Ráðstefnan verður haldin á Hótel Klaustri, Kirkjubæjarklaustri og er öllum opin.

Föstudagur 9. nóv.
15:00 – 15:30 Skráning og kaffi
15:30 – 15:35 Setning: Bjarni Daníelsson, formaður stjórnar Kirkjubæjarstofu
15:35 – 15:45 ...

05. nóvember 2007
Tveir landeigendur í Skeiða- og Gnúpverjahreppi hafa slitið viðræðum við Landsvirkjun vegna áforma um Hvammsvirkjun og lón í mynni Þjórsárdals. Áður hafa eigendur Skálmholtshrauns í Flóa slitið samningaviðræðum vegna Urriðafossvirkjunar.

Þeir landeigendur sem nú hætta viðræðum eiga samtals þrettán hektara úr jörðinni Haga á Þjórsárbökkum austan við Þverá og hafa reist sér þar frístundahús. Annar þeirra á einnig veiðirétt í ...
05. nóvember 2007
Bæjarstjórn sveitarfélagsins Voga við Vatnsleysuströnd á Reykjanesi hefur hafnað áætlunum Landsnets um háspennulínulagnir vegna fyrirætlaðs álvers í Helguvík. Áður hafði sveitarfélgaið neitað að taka afstöðu til málsins þar sem ekki var um neinn valkost utan ofanjarðarmastra að ræða. Vogar eru þriðja sveitarfélagið á svæðinu til að hafna línulögnum ofnajarðar á landi sínu. Sandgerðisbær hafnaði línulögnum ofanjarðar strax í vor og ...

Iðnaðarráðherra hefur nú, að sögn í ljósi atburðanna um OR, REI og Geysir Green, uppgötvað að löggjöf landsins sem varðar orkumál sé meingölluð. Einmitt þetta hafa náttúruverndarsinnar og samtök verið að benda á um áraraðir og hafa hrópað eftir hjálp og reynt að opna augu stjórnvalda fyrir því að stjórnleysi ríki í þessum málaflokki. Hvort sem hinn ný i iðnaðarráðherra ...

Landvernd hefur undanfarin sumur staðið fyrir ferðum í samvinnu við Ferðafélag Íslands. Farið hefur verið á svæði sem orkufyrirtækin hafa horft til með það fyrir augum að anna þeirri eftirspurn eftir orku sem áform um frekari uppbyggingu á stóriðju hefur í för með sér. Leiðsögumenn í þessum ferðum hafa verið úr röðum fræðimanna og náttúruunnenda og hafa þeir í aðdraganda ...

04. nóvember 2007

Saving Iceland ku hjúpuð dulúð, orðrómi og almennum annarleika. Sú mynd sem fjölmiðlar og bloggarar gefa af okkur er skökk. Þess vegna höfum við ákveðið að halda mánaðarlega gamaldags kaffispjall í Reykjavík, þar sem
fólk getur komið og hitt okkur og rætt málin. Fólk sem hefur eitthvað við S.I. að athuga er sérlega velkomið að koma og spjalla.

Kaffikvöld ...

03. nóvember 2007

Alheimssamtök neytenda (Consumers International) stóðu fyrir "verðlaunaafhendingu" til þeirra framleiðanda sem þykja hafa brugðist skildu sinni og fyrir að hafa misnotað neytendur sína.

Consumers International (CI) eru einu sjálfstæðu og alþjóðlegu samtökin sem eru í umfangsfangsmikilli herferð til þess að vernda neytendur út um allan heim.

Niðurstöður voru birtar á alheimsráðstefnu CI í Sidney 29. október - 1. nóvember 2007.

"Vinningshafar" ...

02. nóvember 2007
Vísað er til bréfs Skipulagsstofnunar dags 24. September 2007 þar sem óskað er umsagnar Umhverfisstofnunar um mat á umhverfisáhrifum ofangreindar framkvæmdar. Orkuveita Reykjavíkur áformar að byggja allt að 90 MW jarðgufuvirkjun við Hverahlíð á Hellisheiði, á svæði sunnan þjóðvegar 1 og norðan Hverahlíðar. Fyrirhuguð virkjun felur í sér vinnslu jarðhita, vegi borholur og borteiga, vatnsveitu, gufuveitu, skiljustöðvar, véæasali, kæliturna, niðurrennslisveitu ...
02. nóvember 2007

Rjúpnaveiðitíminn hófst í dag. Rjúpnaveiðitímabilið stendur frá 1.-30. nóvember í ár. Mælt er með því að veiddir verði að hámarki 38.000 fuglar. Vakin skal athygli á að veiðar eru aðeins leyfðar á fimmtudögum, föstudögum, laugardögum og sunnudögum.

Allar skotveiðar eru bannaðar innan þjóðgarða og á 2.700 ferkílómetrum á Suðvesturlandi. Sjá nánar í grein um ákvarðanir umhverfisráðherra varðandi ...

Hver er ekki til í að auka orðaforða sinn og gefa hrísgrjón í leiðinni?

FreeRice.com er ný r vefur sem hefur litið dagsins ljós. Vefurinn komst í gagnið 7. október og þá fáu daga sem vefurinn hefur verið uppi hefur hann gefið mikið af sér. FreeRice gengur út á það að þeir sem leggja leið sína á vefinn geta ...

Efnisorð:


Grænar síður aðilar

Skilaboð: